Pzt–Cum 09:00–18:30 Gebze / Kocaeli
Ana Sayfa Gayrimenkul ve Kira Hukuku

Gayrimenkul ve Kira Hukuku

Kira ve gayrimenkul uyuşmazlıkları, günlük hayatta en sık karşılaşılan hukuki sorunların başında gelir. Bu alanın belirleyici özelliği, hakkın kendisinden çok usule ve süreye bağlı olmasıdır: doğru sebebe dayanılmadan veya süresi içinde bildirim yapılmadan açılan tahliye davası, esasa girilmeden reddedilebilir. Avukat Şerafettin Kaya Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu olarak Gebze ve Kocaeli bölgesinde bu alanda avukatlık, arabuluculuk ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.

Önemli usul kuralı: 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda — tahliye ve kira bedelinin tespiti talepleri dâhil — dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). İcra ve İflas Kanunu’ndaki ilamsız icraya itirazın iptali veya kaldırılması gibi özel yollar saklıdır.

Gayrimenkul ve Kira Hukukunda Faaliyet Gösterdiğimiz Başlıca Konular

  • Tahliye Davaları: Gereksinim (ihtiyaç), yeniden inşa ve imar, yeni malikin gereksinimi, tahliye taahhüdü ve iki haklı ihtar sebeplerine dayalı tahliye süreçleri.
  • Kira Bedelinin Tespiti ve Uyarlama: Yenilenen dönemlerde uygulanacak artış oranının denetimi, beş yıldan uzun süreli kiralarda hakkaniyet değerlendirmesi ve aşırı ifa güçlüğüne dayalı uyarlama talepleri.
  • Kira Alacağı ve Depozito: Ödenmeyen kira bedellerinin icra yoluyla tahsili, güvence bedelinin iadesi ve haksız kesinti uyuşmazlıkları.
  • Önalım (Şufa) ve Ortaklığın Giderilmesi: Paylı mülkiyette payın üçüncü kişiye satılması hâlinde önalım hakkının kullanılması ve izale-i şuyu davaları.
  • Ecrimisil ve Müdahalenin Men’i: Taşınmazın haksız işgali nedeniyle doğan tazminat talepleri ve el atmanın önlenmesi.
  • Tapu İptali ve Tescil: Muris muvazaası, taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar.

Tahliyede En Sık Yapılan Hata: Yanlış Sebep, Yanlış Süre

Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren, yalnızca sözleşme süresinin dolmasına dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez (TBK m.347). Kanun, tahliye sebeplerini sınırlı sayıda düzenlemiştir ve her sebep kendi bildirim usulüne ve dava süresine tabidir. Bu nedenle süreç, dava açılmadan önce hangi sebebin somut olayda gerçekten mevcut olduğunun belirlenmesiyle başlar; sonradan sebep değiştirmek çoğu zaman mümkün olmaz.

Kaçırılmaması gereken süre

Tahliye sebeplerinin her birinin kendi süresi vardır. Yanlış sebebe veya süresi geçmiş bir sebebe dayanan tahliye talebi, esasa girilmeden reddedilebilir.

Kira ve Tahliyede Kritik Süreler

Konut ve çatılı işyeri kiraları esas alınmıştır; somut sözleşmede farklı hükümler bulunabilir.
KonuSüreDayanak
Kiracının sözleşmeyi uzatmama bildirimiSürenin bitiminden en az 15 gün önce; bildirim yapılmazsa sözleşme aynı koşullarla 1 yıl uzamış sayılırTBK m.347
Kiraya verenin sebep göstermeksizin sona erdirmesi10 yıllık uzama süresi sonunda, izleyen her uzama yılının bitiminden en az 3 ay önce bildirimTBK m.347
Kira artışı üst sınırıBir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıTBK m.344
Tahliye taahhüdüne uyulmamasıTaahhüt edilen tarihten başlayarak 1 ay içinde icraya başvurma veya dava açmaTBK m.352/1
Yeni malikin gereksinimiEdinme tarihinden başlayarak 1 ay içinde yazılı bildirim; dava edinmeden 6 ay sonraTBK m.351
Güvence (depozito) üst sınırı3 aylık kira bedelini aşamazTBK m.342
Önalım (şufa) hakkıSatışın hak sahibine bildirilmesinden itibaren 3 ay, her hâlde satışın üzerinden 1 yılTMK m.733

Çalışma Yöntemimiz

Mevlana Mahallesi Issıkgöl Caddesi’nde yer alan ofisimizde kira ve gayrimenkul dosyaları; sözleşme metni, ödeme kayıtları, tapu ve tebligat belgeleri birlikte incelenerek değerlendirilir. Uyuşmazlığın arabuluculuk aşamasında çözülebilmesi çoğu zaman hem tarafların ilişkisini hem de zamanı korur; Av. Şerafettin Kaya aynı zamanda Adalet Bakanlığı sicilinde kayıtlı arabulucudur.

Sık Sorulan Sorular

Ev sahibi kira süresi bitti diye tahliye isteyebilir mi?
Hayır. TBK m.347 uyarınca konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır. Kiraya verenin sebep göstermeksizin sona erdirme hakkı ancak on yıllık uzama süresi sonunda, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla doğar.
Kira artışında yasal sınır nedir?
TBK m.344 uyarınca tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, sözleşmede daha yüksek bir oran kararlaştırılmış olsa dahi uygulanır. Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ise kira bedeli, hâkim tarafından hakkaniyet esas alınarak belirlenir.
Tahliye taahhüdü her zaman geçerli midir?
Hayır. TBK m.352/1 uyarınca taahhüdün geçerli olabilmesi için kiralananın tesliminden sonra ve yazılı olarak verilmiş olması, boşaltma tarihinin belirli olması gerekir. Sözleşmeyle aynı anda veya teslimden önce alınan taahhütler, kiracının serbest iradesini yansıtmadığı gerekçesiyle geçersiz sayılabilir. Taahhüde uyulmazsa kiraya veren, belirtilen tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak zorundadır.
İhtiyaç nedeniyle tahliyede süreç nasıl işler?
TBK m.350 uyarınca kiraya veren; kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle tahliye isteyebilir. Gereksinimin gerçek, samimi ve zorunlu olması aranır. Belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde ise fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde dava açılmalıdır.
Evi satın aldım, kiracıyı çıkarabilir miyim?
TBK m.351 uyarınca yeni malik, gereksinim sebebiyle tahliye isteyebilir. Bunun için edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek ve edinme tarihinden itibaren altı ay sonra dava açmak gerekir. Bu bildirim yapılmamışsa, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde dava açma yolu saklıdır.
Depozito en fazla ne kadar olabilir, ne zaman iade edilir?
TBK m.342 uyarınca konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli üç aylık kira bedelini aşamaz. Kiralananın borçsuz ve anahtar teslimiyle iadesi hâlinde depozitonun iadesi muaccel olur. Kiraya veren, kiracının dönmesinden itibaren üç ay içinde dava veya icra takibi başlatmamışsa bankadaki güvencenin kiracıya iadesi gerekir. Depozitodan yalnızca ödenmemiş kira ve olağan kullanımı aşan hasarlar kesilebilir; olağan yıpranma kiracıya yükletilemez.
Önalım (şufa) hakkı hangi sürede kullanılır?
TMK m.733 son fıkrası uyarınca önalım hakkı, satışın hak sahibine noter aracılığıyla bildirildiği tarihten başlayarak üç ay ve her hâlde satışın üzerinden bir yıl geçmekle düşer. Bu süreler hak düşürücüdür. Dikkat: 7571 sayılı Kanun (24.12.2025) ile değişen hüküm, TMK m.733 birinci fıkrasıdır: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan satışlar ile cebrî artırmayla satışlarda önalım hakkı kullanılamaz. Üç aylık ve bir yıllık hak düşürücü süreler bu değişiklikten etkilenmemiştir. Hak, dava yoluyla ve rayiç bedel ile alıcıya düşen tapu giderlerinin hâkim tarafından belirlenen yere kesin süre içinde yatırılmasıyla kullanılır (TMK m.734).

İletişim

Mevlana Mah. Issıkgöl Cad. No: 99, Kat: 1 D: 23, 41400 Gebze / Kocaeli · +90 534 545 23 32 · iletisim@serafettinkaya.av.tr

İlgili sayfalar: Arabuluculuk · Ticaret ve Sözleşme Hukuku · Sık Sorulan Sorular · Vatandaş Başvuru Rehberi

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Faaliyet alanı bilgisi, uzmanlık anlamına gelmemek üzere verilmiştir. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarına göre değerlendirilir. Mevzuat değişikliklerinde güncel metin esas alınmalıdır.

Konu Başlıklarına Göre Rehberler

Gayrimenkul ve kira uyuşmazlıklarında sık karşılaşılan konularda hazırladığımız bilgilendirme yazıları:

Gayrimenkul ve Kira Hukuku Alanındaki Makalelerimiz

Bu alandaki diğer 28 makaleyi göster

Dosyanızı Değerlendirelim

Uyuşmazlığın konusunu, tarafları ve varsa süreleri kısaca yazınız.

İletişim bilgileriniz, talebinizin değerlendirilmesi ve size dönüş yapılması amacıyla KVKK m.5/2-(c), (e) ve (f) hükümlerine dayanılarak işlenir; bu işleme için açık rızanız aranmaz. Mesajınızda sağlık durumu veya ceza soruşturması gibi özel nitelikli kişisel veri paylaşmayınız. Menfaat çatışması denetimi tamamlanmadan dosya ayrıntısı, taraf adı veya belge göndermeyiniz. Gönderim vekâlet ilişkisi kurmaz.

Gönderim vekâlet ilişkisi kurmaz. Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca görüş bildirilen danışma görüşmesi ücrete tabidir; ücret, AAÜT esas alınarak görüşme öncesinde bildirilir.

WhatsApp Randevu Ara