Kira Depozitosu: İade Şartları ve Ev Sahibi Hangi Kesintileri Yapabilir?

Depozito Nedir, Sınırı Ne Kadardır?

Güvence bedeli, kiracının sözleşmeden doğan borçlarını (kira, hasar, faturalar) teminat altına alır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında üç aylık kira bedelinden fazla güvence kararlaştırılamaz. Kanuna göre para olarak verilen güvencenin kiracı adına vadeli tasarruf hesabına yatırılması gerekir; uygulamada elden verilmesi yaygın olsa da bu, iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Döviz olarak alınan depozito, aynı cins ve miktar üzerinden iade edilir.

Hangi Kesintiler Haklıdır?

• Ödenmemiş kira ve yan giderler (aidat, fatura borçları).
• Olağan kullanımı aşan hasarlar: kırık cam, sökülmüş dolap kapağı, duvarda büyük delikler, tahrip edilmiş parke gibi.
• Buna karşılık olağan yıpranma — solmuş boya, küçük çivi delikleri, eskiyen conta — kiralananın doğal eskimesidir ve kiracıya yükletilemez.
• Ev sahibi kesinti iddiasını ispatla yükümlüdür: giriş-çıkış tespitleri, fotoğraflar, fatura ve ustalık makbuzları.

İade Süreci ve Ev Sahibi Ödemezse

Kiralanan, anahtar teslimiyle ve borçsuz şekilde iade edildiğinde depozitonun iadesi muaccel olur. Kanun, ev sahibinin kiracının dönmesinden itibaren üç ay içinde dava veya icra takibi başlatmaması hâlinde bankadaki güvencenin kiracıya iadesini öngörür. İade edilmiyorsa sırasıyla: noterden ihtarname → ilamsız icra takibi → itiraz hâlinde itirazın iptali/alacak davası. Parasal sınıra göre uyuşmazlık tüketici hakem heyetine değil genel mahkemeye gider; kira ilişkisinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.

İspat İçin Altın Kurallar

• Girişte ve çıkışta tarihli fotoğraf/video çekin; mümkünse teslim tutanağı imzalayın.
• Anahtar teslimini yazılı belgeleyin; tanık huzurunda teslim edin veya kargo/noter yoluyla teslim tutanağı oluşturun.
• Depozitoyu banka kanalıyla ve açıklamalı gönderin: “depozito bedeli” ibaresi ileride tek başına ispat sağlar.
• Son ay “depozitodan düşün, kira ödemeyeyim” uygulaması hukuken riskli olup temerrüde düşürebilir; yazılı mutabakat olmadan önerilmez.

Sık Sorulan Sorular

Ev sahibi “boya parası” kesebilir mi?

Uzun süreli kullanımda boya-badana olağan yıpranmadır ve kural olarak kesilemez. Kısa süreli kullanımda duvarların olağan dışı kirletildiği ispatlanırsa makul kesinti gündeme gelebilir.

Depozito kirayla otomatik güncellenir mi?

Hayır; verilen tutar neyse iade edilecek olan da odur (dövizde aynı döviz cinsi). Yeni dönemde artış ancak tarafların anlaşmasıyla olur.

Ne kadar sürede dava açabilirim?

Depozito alacağı kural olarak beş yıllık zamanaşımına tabidir; yine de çıkıştan sonra bekletmeden ihtar ve takip başlatmak ispat kolaylığı sağlar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.