Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası: Süreç ve Satış Aşaması

ByAv. Şerafettin Kaya

⚡ Kısa Özet — vaktiniz azsa

  • Paydaşlardan her biri, payı ne kadar küçük olursa olsun davayı açabilir (TMK m.698-699).
  • Mahkeme önce aynen taksimi (bölünme) değerlendirir; mümkün değilse satışa karar verir.
  • Satış, kural olarak açık artırma ile yapılır; tüm paydaşlar oybirliğiyle isterse yalnız ortaklar arasında satış olur.
  • Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir; yargılama giderleri paylara göre bölüştürülür.
  • Ev, ağaç, bina gibi muhdesat iddiaları satış öncesi tespit edilir.

Dava Ne İşe Yarar?

Mirasla ya da birlikte alımla oluşan paylı/elbirliği mülkiyetinde ortaklar taşınmazın kullanımında veya satışında anlaşamayabilir. Ortaklığın giderilmesi davası, birlikte mülkiyeti sona erdirip her ortağın hakkını bağımsız bölüm ya da para olarak almasını sağlayan, sonuç alınması garantili bir çözümdür; hâkim, ortaklığın devamına karar veremez.

Aynen Taksim Mümkün mü?

Öncelik bölüşmededir: taşınmaz; imar mevzuatına uygun şekilde, değer kaybına yol açmadan paydaş sayısınca parçaya ayrılabiliyorsa hâkim aynen taksime karar verir ve gerekirse denkleştirme parası öngörür. Tek daire, küçük parseller ve bölünmesi imarca mümkün olmayan taşınmazlarda taksim çoğu kez mümkün olmaz.

Satış Aşaması Nasıl İşler?

  • Satışa karar verilince dosya satış memurluğuna gider; kıymet takdiri yapılır, itiraz yolu açıktır.
  • Satış elektronik ortamda açık artırmayla gerçekleştirilir; ilk artırmada taşınmaz, tahmini bedelin yüzde ellisi ile masrafların altında satılamaz.
  • Tüm paydaşlar oybirliğiyle kabul ederse artırma yalnızca ortaklar arasında yapılır; dışarıya kapalı bu yol aile taşınmazlarını korumak için sık kullanılır.
  • Satış bedeli; harç, vergi ve giderler düşüldükten sonra tapudaki paylar oranında dağıtılır.
  • Paydaşlardan biri ihaleye girip taşınmazı alabilir; kendi payına düşen bedeli ödemez, diğer payların karşılığını yatırır.

Muhdesat (Bina/Ağaç) İddiaları

Taşınmaz üzerindeki ev, işyeri veya ağaçların belirli bir paydaşça meydana getirildiği iddia ediliyorsa, bu muhdesat aidiyeti satıştan önce tespit edilmelidir; aksi hâlde satış bedeli yalnız arz paylarına göre dağılır ve emek veren paydaş zarar görür. Uygulamada satış bedelinin arz ve muhdesat değer oranlarına göre paylaştırılması sağlanır; ihtilaf hâlinde ayrı bir muhdesatın aidiyetinin tespiti davası bekletici sorun yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Dava herkese karşı mı açılır?

Evet; tüm paydaşlar (ölü paydaş varsa mirasçıları) davada taraf gösterilir. Tapu kayıtları ve veraset belgeleriyle taraf teşkili sağlanmadan karar verilemez.

Masrafları kim öder?

Harç ve giderler önce davacı tarafından karşılanır; hükümle birlikte tüm paydaşlara payları oranında yükletilir.

Satışı durdurmak mümkün mü?

Paydaşlar her aşamada anlaşarak davayı sonlandırabilir; ayrıca taksim olanağının ispatı, satış yerine bölüşmeyi sağlayabilir. Karar kesinleşmeden satış yapılmaz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.

İlgili hesaplama araçları: Hukuki Hesaplama Araçları

Bu konuda hukuki değerlendirme ihtiyacınız varsa iletişim bilgilerine Randevu ve Danışma sayfasından ulaşabilirsiniz.

Benzer Makaleler