Tazminat Hukuku

Tazminat hukuku, hukuka aykırı bir eylem, ihmal veya sözleşme ihlali sonucunda kişinin malvarlığında ya da kişilik değerlerinde meydana gelen eksilmenin giderilmesini konu alır. Talebin dayanağı haksız fiil, sözleşmeye aykırılık veya kanunda öngörülen özel bir sorumluluk hâli olabilir; her birinde ispat yükü, sorumluluk ölçütü ve zamanaşımı farklı işler.

Büromuzda trafik kazası, iş kazası ve meslek hastalığı, tıbbi uygulama hatası ile sözleşmeye aykırılıktan doğan maddi ve manevi tazminat talepleri; ayrıca bu taleplere ilişkin bilirkişi hesap raporlarının denetimi kapsamında hukuki yardım sağlanmaktadır.

Başlıca Hizmetler

Tazminat uyuşmazlıklarında aşağıdaki konularda çalışma yürütülmektedir:

  • Trafik kazasından doğan tazminat: yaralanmalı ve ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi giderleri, bakıcı gideri ve araç değer kaybı talepleri.
  • İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı: işçinin veya ölüm hâlinde desteğinden yoksun kalanların maddi ve manevi tazminat talepleri; kusur ve maluliyet oranlarının denetimi.
  • Tıbbi uygulama hatası (malpraktis): tıbbi standarda aykırılık iddiasına dayanan tazminat talepleri; kamu hastanelerinde idari yargı yolunun değerlendirilmesi.
  • Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat: ifa etmeme, geç ifa veya ayıplı ifa sebebiyle doğan zararların tazmini.
  • Haksız fiil ve kişilik haklarına saldırı: yaralama, mala zarar verme, hakaret ve benzeri fiillerden doğan maddi ve manevi tazminat talepleri.
  • Bilirkişi hesap raporlarının denetimi: aktüeryal hesap yöntemi, bakiye ömür tablosu, kusur ve maluliyet oranı yönünden rapora karşı beyan ve ek rapor talepleri.

Zararın Kalemleri ve Hesabın Esasları

Bedensel zararlarda tazminat, kural olarak tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar kalemlerinden oluşur. Ölüm hâlinde ise cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi ve çalışma gücü kaybından doğan kayıplar ile destekten yoksun kalma zararı istenebilir.

Maddi tazminat hesabı; zarar görenin bilinen ve bilinmeyen dönem kazançları, maluliyet oranı, kusur dağılımı ve bakiye ömür verileri kullanılarak yapılır. Hesapta esas alınan yaşam tablosu, faiz ve iskonto varsayımları ile kazanç kabulü değiştiğinde sonuç önemli ölçüde farklılaşabilir; bu nedenle rapor denetimi hesabın kendisi kadar belirleyicidir.

Manevi tazminat ise ayrı bir hesap kalemi olmayıp, olayın ağırlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ile kusur derecesi gözetilerek hakkaniyete göre takdir edilir.

Zamanaşımı Süreleri

Türk Borçlar Kanunu m.72 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Fiil aynı zamanda ceza kanunlarına göre daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa, o süre uygulanır.

Trafik kazalarında Karayolları Trafik Kanunu m.109 aynı esası tekrar eder: iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl. Ceza zamanaşımının daha uzun olduğu hâllerde bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı, sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır.

Sözleşmeye aykırılıktan doğan taleplerde ise kural olarak genel zamanaşımı süreleri uygulanır; sürenin başlangıcı ve uzunluğu sözleşmenin türüne göre değişir.

Sigorta Başvurusu ve Arabuluculuk

Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki taleplerde, dava açılmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması ve gerekli belgelerin sunulması gerekir. Başvurunun sonuçsuz kalması hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye başvurulabilir.

Talebin muhatabı işveren ya da bir ticari işletme olduğunda, uyuşmazlık dava şartı arabuluculuk kapsamına girebilir. Bu değerlendirme, talebin hukuki niteliğine ve taraf sıfatına göre yapılır; ayrıntılı bilgi için Arabuluculuk sayfasına bakabilirsiniz.

Çalışma Yöntemimiz

Öncelikle olayın hukuki nitelendirmesi yapılır: sorumluluğun haksız fiile mi, sözleşmeye mi yoksa kanunda öngörülen özel bir sorumluluk hâline mi dayandığı belirlenir. Nitelendirme, görevli mahkemeyi, zamanaşımını ve ispat yükünü doğrudan etkiler.

Kusur ve zarar verileri (kaza tespit tutanağı, kusur raporu, sağlık kurulu raporu, kazanç belgeleri) toplanır; eksik olanlar için kurumlardan müzekkere talep edilir.

Dosyaya sunulan bilirkişi hesap raporu; yöntem, kabul edilen kazanç, maluliyet oranı, kusur dağılımı ve yaşam tablosu yönünden ayrıca incelenir. Tespit edilen aykırılıklar için süresinde beyan sunulur ve gerekiyorsa ek rapor talep edilir.

Alacağın miktarı yargılama sırasında netleşiyorsa, 7589 sayılı Kanunla getirilen düzenleme çerçevesinde kısmi dava açılıp Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4 uyarınca talep artırımı yoluna gidilir.

Sık Sorulan Sorular

Trafik kazasından doğan tazminat talebinde zamanaşımı süresi ne kadardır?
Karayolları Trafik Kanunu m.109 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl, her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa, bu daha uzun süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.
Haksız fiilden doğan tazminatta süre nasıl işler?
Türk Borçlar Kanunu m.72 uyarınca tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. İki yıllık süre, zararın ve sorumlunun birlikte öğrenildiği andan itibaren işlemeye başlar.
Maluliyet oranı tazminat miktarını nasıl etkiler?
Sürekli iş göremezlik tazminatı, zarar görenin kazancı ile maluliyet oranının çarpımı esas alınarak bakiye ömür boyunca hesaplanır. Oranın bir puan değişmesi bile sonucu belirgin biçimde değiştirir. Bu nedenle sağlık kurulu raporunun, hesaba esas alınan mevzuat cetveline uygun düzenlenip düzenlenmediği ayrıca denetlenir.
Sigorta şirketine başvurmadan dava açabilir miyim?
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki taleplerde, dava açılmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve talebi destekleyen belgelerin sunulması gerekir. Bu başvuru yapılmadan açılan dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilebilir.
Manevi tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Manevi tazminat, aktüeryal bir hesapla değil; olayın ağırlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kusurun derecesi ve zarar görenin duyduğu elem gözetilerek hâkim tarafından hakkaniyete göre takdir edilir. Talep edilen tutarın tamamına hükmedilmesi zorunlu değildir.
Bilirkişi hesap raporuna itiraz süresi nedir?
Rapor taraflara tebliğ edildikten sonra, kural olarak iki hafta içinde rapora karşı beyanda bulunulabilir. Beyanda yalnızca sonuca değil, kullanılan yönteme, kabul edilen kazanca, kusur ve maluliyet oranına ve hesap dönemine ilişkin somut aykırılıklara işaret edilmesi gerekir.

İletişim

Av. Şerafettin Kaya Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu
Mevlana Mah. Issıkgöl Cad. No: 99, Kat: 1 D: 23, 41400 Gebze/Kocaeli
Telefon: +90 534 545 23 32 · E-posta: av.serafettinkaya@gmail.com
Çalışma saatleri, ulaşım ve harita için İletişim sayfasına bakabilirsiniz.

İlgili sayfalar: İş Hukuku · Arabuluculuk · Hesaplama Araçları · Faaliyet Alanları · Dilekçe Örnekleri

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Faaliyet alanı bilgisi, uzmanlık anlamına gelmemek üzere verilmiştir. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarına göre değerlendirilir.

Bu Alandaki Bilgilendirme Makaleleri

Tüm makaleler