HAGB Nedir? 2026 Güncel Şartları ve İstinaf Yolu (CMK m.231)

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), sanık hakkında kurulan hükmün belirli bir denetim süresi boyunca sonuç doğurmamasını sağlayan ve süre iyi hâlle geçirildiğinde davanın düşmesiyle sonuçlanan bir ceza muhakemesi kurumudur (CMK m.231). Anayasa Mahkemesinin iptal kararının ardından kurum, 7499 sayılı Kanunla köklü biçimde yeniden düzenlendi ve yeni rejim 1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu yazıda 2026 itibarıyla geçerli şartları, denetim sürecini ve kanun yolunu açıklıyoruz.

Kısa Cevap

HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması), mahkemenin kurduğu mahkûmiyet hükmünü 5 yıllık bir denetim süresi boyunca askıya alan ve bu süre kasıtlı yeni bir suç işlenmeden geçirilirse davanın düşmesiyle sonuçlanan bir kurumdur (CMK m.231); 2026 itibarıyla uygulanabilmesi için hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az hapis/adli para cezası olması ve sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmaması gerekir. HAGB kararları adli sicile değil, ayrı ve kural olarak yalnızca adli mercilerin görebildiği özel bir kütüğe işlenir.

HAGB Ne Anlama Gelir?

Mahkeme, yargılama sonunda mahkûmiyet hükmü kurar; ancak hükmün açıklanmasını geri bırakır. Sanık beş yıllık denetim süresini yeni bir kasıtlı suç işlemeden ve yükümlülüklere uyarak geçirirse, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer; kişi hükümlü sayılmaz. HAGB kararları adli sicile işlenmez; yalnızca bunlara özgü ayrı bir kütükte tutulur ve kural olarak sadece adli merciler görebilir. Mahkûmiyet hâlinde kaydın ne zaman sileceği için adli sicil kaydı nasıl silinir, denetim süresi ihlal edilip hüküm açıklandığında cezanın infazı için infaz hesabı nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.

2026 İtibarıyla HAGB Şartları

• Yargılama sonunda hükmolunan ceza, 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmalı,
• Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmalı,
• Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zarar; aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmiş olmalı,
• Mahkemede, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutumu gözetilerek yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalı.

Önemli değişiklik: Eski uygulamadaki sanığın kabulü şartı kaldırılmıştır. 1 Haziran 2024 sonrası verilen kararlarda mahkeme, sanığa HAGB isteyip istemediğini sormaz; koşullar oluşmuşsa değerlendirmeyi kendisi yapar. Hakkını aramak isteyen sanık, karara karşı artık gerçek bir kanun yoluna sahiptir.

Denetim Süresi ve Yükümlülükler

• Denetim süresi 5 yıldır; çocuklarda bu süre 3 yıldır.
• Mahkeme, bir yıldan çok olmamak üzere denetimli serbestlik tedbiri (eğitim programına devam, belirli yerlere gitmekten yasaklanma gibi) uygulayabilir.
• Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı yeni bir suçtan mahkûmiyet kesinleşirse veya yükümlülüklere aykırı davranılırsa, geri bırakılan hüküm açıklanır; yükümlülük ihlallerinde mahkeme, cezanın bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa ertelemeye veya seçenek yaptırımlara çevirmeye de karar verebilir.
• Denetim süresi içinde ikinci kez HAGB kararı verilemez.

En Kritik Yenilik: İstinaf Yolu

Eski rejimde HAGB kararına yalnızca itiraz edilebiliyor ve esaslı bir denetim yapılamıyordu; Anayasa Mahkemesi bu sistemi hak ihlallerine yol açtığı gerekçesiyle iptal etmişti. Yeni düzenlemeyle 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı istinaf (bölge adliye mahkemesi) yolu açıktır; süre, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Böylece hem mahkûmiyetin esası hem HAGB değerlendirmesi üst mahkemece denetlenebilmektedir. Ayrıca yeni rejimde müsadere hükümleri, HAGB kararından bağımsız olarak uygulanır.

HAGB Sanık İçin Her Zaman Avantajlı mı?

Çoğu durumda evet; ancak beraat beklenen bir dosyada HAGB, mahkûmiyet hükmünün kurulması anlamına gelir ve hukuk davalarında (tazminat, disiplin, güvenlik soruşturması bağlamlarında) aleyhe değerlendirme riski doğurabilir. Bu nedenle beraat ihtimali güçlü dosyalarda karara karşı istinafa gitmek ve beraat talep etmek gerekebilir. Karar tebliğinden sonraki iki haftalık süre bu yüzden dikkatle takip edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

HAGB sabıka kaydında görünür mü?

Hayır. Adli sicile işlenmez; işyeri başvurularında istenen standart belgede yer almaz. Yalnızca adli merciler, kendi kütüğünden sorgulayabilir.

Denetim süresini olaysız geçirdim; ne yapmalıyım?

Sürenin sonunda mahkemece düşme kararı verilir. Verilmediyse dosyanın bulunduğu mahkemeye dilekçeyle başvurarak düşme kararının kurulmasını isteyebilirsiniz.

Denetim süresinde taksirli suç işlersem hüküm açıklanır mı?

Hayır; hükmün açıklanmasına yol açan yeni suç, kasıtlı olmalıdır. Taksirli suçlar (örneğin trafik kazası) kural olarak HAGB’yi bozmaz.

1 Haziran 2024’ten önce verilen HAGB kararım var; hangi rejime tabiyim?

Eski tarihli kararlar, verildikleri dönemin usulüne tabidir; geçiş hükümleri ve somut dosya durumu için hukuki inceleme gerekir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın koşullarına göre HAGB mi, istinaf mı sorusunun cevabı değişebilir. Karar tebliğinden itibaren süreler kısa olduğundan vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.

Yayın tarihi: 24.07.2026 · Son güncelleme: 30.07.2026

Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · 0534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr