Yargıtay Başsavcısının İtiraz Süresi Üç Aya Çıktı

Yargıtay ceza dairesi kararını verdi, dosya kapandı sandınız. Oysa bu kararın Ceza Genel Kuruluna taşınmasının bir yolu daha var: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı. Bu olağanüstü kanun yolunun süresi bir aydı ve dosya inceleme için çoğu zaman yetmiyordu. 12. Yargı Paketi süreyi üçe katladı, itiraz edilebilecek karar türlerini genişletti ve kimin itiraz isteminde bulunabileceğini ilk kez kanunla saydı. Bu yazıda değişikliğin üç boyutunu açıklıyoruz.

Kısa Cevap

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Genel Kuruluna itiraz süresi bir aydan üç aya çıkarıldı ve sürenin başlangıcı “ilâmın kendisine verildiği tarih” yerine “dosyanın kendisine teslim edildiği tarih” olarak değiştirildi. 7589 sayılı Kanunun 17. maddesiyle yapılan bu değişiklikle itiraz yetkisi, yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere ceza dairelerinin tüm kararlarını kapsar hâle geldi. Ayrıca maddeye eklenen yeni dördüncü fıkrayla kimlerin itiraz isteminde bulunabileceği ilk kez sayıldı. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz kuralı korundu. Değişiklik, yürürlükten sonra teslim edilen dosyalara uygulanır.

Bu Yol Nedir? Olağanüstü Kanun Yolu

CMK m. 308’deki itiraz, olağan kanun yollarından farklıdır. Yargıtay ceza dairesinin kararı kural olarak kesindir; bu karara karşı taraflar bir kanun yoluna başvuramaz. Ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, kararı hukuka aykırı bulursa re’sen veya istem üzerine Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir.

İşleyiş şöyledir:

1. Başsavcı itiraz eder.
2. Dosya, kararına itiraz edilen daireye gönderilir (m. 308/2).
3. Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler; yerinde görürse kararını düzeltir, görmezse dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderir (m. 308/3).

Bu yapı, dairenin kendi kararını gözden geçirmesine imkân tanıyan bir filtre içerir.

Birinci Değişiklik: Süre Üç Ay

Sürenin geçirdiği evrim şöyledir: hüküm başlangıçta otuz gün öngörüyordu; 2024’te 7499 sayılı Kanunla “bir ay” hâline getirildi; şimdi üç ay oldu.

Sürenin başlangıcı da değişti:

Başlangıç değişikliği teknik ama önemlidir. “İlâm” karar örneğini ifade eder; “dosya” ise incelemeye esas tüm evrakı. Başsavcılığın itiraz değerlendirmesi yapabilmesi için dosyanın tamamına ihtiyacı vardır. Yeni ölçüt, sürenin fiilen inceleme yapılabilecek anda başlamasını sağlar.

Sanığın lehine itirazda süre aranmaz. Bu kural korunmuştur; sanık lehine itiraz her zaman mümkündür. Üç aylık süre, yalnızca aleyhe itirazlar bakımından sınırlayıcıdır.

İkinci Değişiklik: Hangi Kararlara İtiraz Edilebilir?

Eski metin “Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı” diyordu. Bu ifade, hangi karar türlerinin kapsandığı konusunda tartışmaya açıktı.

Yeni metin kapsamı genişletiyor ve iki istisna sayıyor:

Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı…

Böylece kapsam, esasa ilişkin kararların yanında usule ilişkin kararları da içerecek şekilde netleştirilmiştir. Dışarıda bırakılan iki karar türü, uyuşmazlığın esasını çözmeyen ve yargı düzeni içindeki dağılıma ilişkin kararlardır.

Üçüncü Değişiklik: Kimler İtiraz İsteminde Bulunabilir?

Madde, Başsavcının “re’sen veya istem üzerine” itiraz edebileceğini söylüyordu; ancak istemi kimin yapabileceği kanunda düzenlenmemişti. Yeni dördüncü fıkra bu boşluğu dolduruyor:

İstem; sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar tarafından yapılır.

Liste dört grubu kapsıyor:

1. Sanık ve sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar — müdafi, eş ve yasal temsilci (CMK m. 262 ve 261 çerçevesinde).
2. Katılan — davaya katılma talebi kabul edilmiş suçtan zarar gören.
3. Katılma isteği karara bağlanmamış olanlar — talebi hakkında henüz karar verilmemiş kişiler.
4. Katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar — hiç katılma talebinde bulunmamış olsa da katılma ehliyeti olanlar.

Üçüncü ve dördüncü gruplar özellikle önemlidir: kanun, katılan sıfatını fiilen kazanmamış suçtan zarar görenlere de istem hakkı tanımaktadır. Bu, mağdur haklarını genişleten bir düzenlemedir.

Bölge Adliye Mahkemesi Başsavcılığının İtirazıyla Karıştırmayın

CMK m. 308/A’da düzenlenen bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itirazı ayrı bir kurumdur ve 7589 ile değiştirilmemiştir. Farkları şöyledir:

m. 308/A’da ayrıca, sanık aleyhine itiraz edilebilmesi için kararı etkileyecek nitelikte esaslı bir hatanın bulunması zorunludur ve itiraz sanık veya müdafiine tebliğ edilir; ilgililer iki hafta içinde yazılı cevap verebilir.

Hangi Dosyalara Uygulanacak?

Geçici madde 1’in sekizinci fıkrası açıktır:

CMK m. 308/1’de yapılan değişiklik, yürürlüğe girdiği tarihten sonra teslim edilen dosyalar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce teslim edilmiş olan dosyalar hakkında önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunur.

Belirleyici olan karar tarihi değil, dosyanın Başsavcılığa teslim tarihidir. 31 Temmuz 2026’dan önce teslim edilmiş dosyalarda bir aylık süre, sonra teslim edilenlerde üç aylık süre işler.

Uygulamada Ne Yapmalı?

İtiraz istemini gerekçelendirerek sunun. Başsavcı re’sen de itiraz edebilir; ancak istem üzerine yapılan başvurularda hukuka aykırılığın somut olarak gösterilmesi, itirazın değerlendirilme ihtimalini artırır.

Süreyi teslim tarihinden takip edin. Sürenin başlangıcı artık dosyanın Başsavcılığa teslim tarihidir; karar tarihi veya tebliğ tarihi değil.

Katılan sıfatınız yoksa da istem hakkınız olabilir. Katılma talebiniz karara bağlanmamışsa veya katılan sıfatını alabilecek durumdaysanız, yeni dördüncü fıkra size de istem hakkı tanır.

Sanık lehine itirazda süre kaygısı taşımayın. Lehe itirazda süre aranmadığından, kararın kesinleşmesinden uzun süre sonra da istemde bulunulabilir.

Yargıtay Ne Diyor?

• Yargıtay CGK, E.2014/290, K.2015/494, T. 08.12.2015: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Özel Dairenin suç vasfına ilişkin nitelendirmesini (eylemin TCK m. 158/1-d kapsamında mı, yoksa hem (d) hem (f) bendi kapsamında mı kaldığını) hedef alarak itiraz yoluna başvurmuş; Ceza Genel Kurulu esası inceleyerek itirazın kabulüne ve Özel Dairenin bozma kararının kaldırılmasına karar vermiştir. Karar iki şeyi gösterir: itirazın kapsamı ceza miktarıyla sınırlı değildir, suç vasfındaki hukuka aykırılık da itiraz konusu yapılabilir; ve itiraz, Özel Daire kararını ortadan kaldırabilecek etkili bir yoldur.

Sık Sorulan Sorular

Yargıtay dairesinin kararına ben itiraz edebilir miyim?
Doğrudan hayır; itiraz yetkisi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir. Ancak yeni dördüncü fıkra uyarınca sanık, sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar, katılan ve katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görenler Başsavcıdan itiraz isteminde bulunabilir.

Süre ne zaman başlar?
Dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına teslim edildiği tarihte. Değişiklikten önce ölçüt ilâmın verildiği tarihti.

Sanık lehine itirazda da üç aylık süre var mı?
Hayır. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz; bu kural korunmuştur.

Her karara itiraz edilebilir mi?
Yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışındaki tüm ceza dairesi kararlarına itiraz edilebilir.

İtiraz edilince dosya doğrudan Ceza Genel Kuruluna mı gider?
Hayır. Dosya önce kararına itiraz edilen daireye gönderilir. Daire itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderir.

Paketin Kanun Yollarına İlişkin Diğer Düzenlemeleri

7589 sayılı Kanun, kanun yollarını üç ayrı yargı kolunda genişleten bir çizgi izliyor. Ceza muhakemesinde Başsavcı itirazının süresi ve kapsamı genişletilirken, hukuk ve idari yargıda da denetimsiz kalan kararlar denetime açıldı:

• Hukuk yargılamasında: İstinaf mercinin kaldırma sonrası yeniden verdiği kararlar, artık 682.000 TL’lik temyiz sınırı yerine çok daha düşük olan istinaf kesinlik sınırı ölçüt alınarak temyiz edilebiliyor.
• İdari yargıda: Bölge idare mahkemesinin kararı kaldırıp dosyayı geri gönderebileceği hâller yedi bentlik kapalı bir listeye bağlandı.
• Hukuk yargılamasında birleştirme: Davaların birleştirilmesi kararına karşı bağımsız istinaf yolu açıldı.

Üçünün ortak kaynağı Anayasa Mahkemesinin “hükmün denetlenmesini talep etme hakkı” içtihadıdır. Paketin bütünü ve yürürlük takvimi için 12. Yargı Paketi rehberine bakılabilir.

İtiraz istemi için harç veya masraf gerekir mi?
Başsavcılığa yapılan itiraz istemi, kanun yolu başvurusu niteliğinde olmayıp Başsavcıyı harekete geçirmeye yönelik bir taleptir. İstem üzerine itiraz edilip edilmeyeceği Başsavcının değerlendirmesine bağlıdır.

Başsavcı istemi reddederse ne olur?
Başsavcının itiraz etmeme yönündeki değerlendirmesine karşı ayrı bir kanun yolu öngörülmemiştir. Bu nedenle istemin, dairenin kararındaki hukuka aykırılığı somut biçimde ortaya koyacak şekilde gerekçelendirilmesi önem taşır.

Sonuç

CMK m. 308’de yapılan değişiklik, olağanüstü bir kanun yolunu daha işler hâle getirmeyi amaçlıyor: inceleme için üç aylık süre, kapsam bakımından netlik ve istem sahiplerinin kanunla sayılması. Özellikle katılan sıfatını henüz kazanmamış suçtan zarar görenlere istem hakkı tanınması, mağdur bakımından somut bir kazanımdır.

Yargıtay dairesinin kararından sonuç alamadığınız bir dosyada bugün atılabilecek en kritik adım, dosyanın Başsavcılığa teslim tarihini öğrenip istemi bu tarihe göre zamanlamaktır; aleyhe itirazda süre bu tarihten işlemeye başlar. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarında değerlendirilmelidir.

Dayanak Mevzuat ve Kararlar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 308 — Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 308/A — bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisi
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 260, 261, 262 — kanun yoluna başvurma hakkı olanlar
• 7589 sayılı Kanun m. 17 ve geçici m. 1/8 (RG 31.07.2026, S. 33326)
• Yargıtay CGK, E.2014/290, K.2015/494, T. 08.12.2015

Hukuki Bilgilendirme

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi doğurmaz. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarında değerlendirilmelidir. İtiraz isteminin dayanağı ve zamanlaması dosyanın durumuna göre değişeceğinden, değerlendirmenin dosya üzerinden yapılması gerekir.

Yayın tarihi: 31.07.2026 · Son güncelleme: 01.08.2026
Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · +90 534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr