Adli Sicil (Sabıka) Kaydı Nasıl Silinir? Arşiv Kaydı ve Süreler
İş başvurularında, memuriyet ve güvenlik soruşturmalarında en çok sorulan belge adli sicil (sabıka) kaydıdır. Eski bir mahkûmiyetin kayıtlarda görünmeye devam etmesi, cezası çoktan infaz edilmiş kişiler için ciddi mağduriyet yaratabilir. Bu yazıda 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu çerçevesinde adli sicil ve arşiv kaydının ne olduğunu, hangi sürelerde ve nasıl silinebileceğini, yasaklanmış hakların geri verilmesini adım adım anlatıyoruz.
Kısa Cevap
Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, şikâyetten vazgeçme/etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması, genel af veya kişinin ölümü hâllerinde adli sicil kaydı silinerek arşiv kaydına alınır (5352 s. Kanun m.9). Arşiv kaydı, standart e-Devlet sabıka belgesinde görünmez; ancak memuriyet gibi “adli sicil arşiv kaydı” istenen durumlarda ortaya çıkar. İnfaz tamamlandığı hâlde kayıt hâlâ görünüyorsa, kurumdan silme talepli başvuru yapılabilir.
Adli Sicil Kaydı ve Arşiv Kaydı Farkı
Sistem iki aşamalıdır: adli sicil kaydı, kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbiri mahkûmiyetlerinin güncel kaydıdır. Cezanın infazı tamamlandığında bu kayıt kendiliğinden silinmez; arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydı da ayrı kurallara ve daha uzun sürelere tabidir. e-Devletten alınan standart sabıka belgesinde arşiv bilgileri kural olarak görünmez; ancak “adli sicil arşiv kaydı” istenen (memuriyet gibi) durumlarda ortaya çıkar.
Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Silinir? (5352 s.K. m.9)
- Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması,
- Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık,
- Ceza zamanaşımının dolması,
- Genel af,
- Kişinin ölümü.
Bu hâllerde kayıt, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek arşive alınır. İnfaz tamamlandığı hâlde kayıt hâlâ görünüyorsa, kurumun kendiliğinden işlemi beklemeden silme talepli başvuru yapılabilir; başvuru e-Devlet “Adli Sicil Kaydının Silinmesi Talebi” hizmeti veya dilekçeyle yapılır.
Arşiv Kaydı Ne Zaman Silinir? (m.12)
- Kural: arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 5 yıl geçmekle silinir.
- Anayasa m.76 ile bazı özel kanunlardaki (memuriyet, milletvekilliği, güvenlik görevleri vb.) yasaklara konu suçlarda: yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa 15 yıl, alınmamışsa 30 yıl geçmekle silinir.
- Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması veya kanun yararına bozma/yargılamanın yenilenmesiyle beraat hâlinde kayıt, süre şartı aranmaksızın talep üzerine tamamen silinir.
| Aşama | Ne zaman | Süre |
|---|---|---|
| Adli sicilden arşive geçiş | Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması · mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme ya da etkin pişmanlık · ceza zamanaşımının dolması · genel af · kişinin ölümü | Şart oluştuğunda (m. 9) |
| Arşivden silinme — kural | Arşive alınma koşullarının oluşması | 5 yıl |
| Arşivden silinme — yasaklı suçlar | Anayasa m. 76 ve özel kanunlardaki memuriyet, milletvekilliği, güvenlik görevleri gibi yasaklara konu suçlar — yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı varsa | 15 yıl |
| Arşivden silinme — karar yoksa | Aynı suçlarda geri verme kararı alınmamışsa | 30 yıl |
| Tamamen silinme | Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması · kanun yararına bozma ya da yargılamanın yenilenmesiyle beraat | Süre aranmaz; talep üzerine |
| Görünürlük | Arşiv kaydı standart e-Devlet sabıka belgesinde görünmez; “adli sicil arşiv kaydı” isteme yetkisi olan kurumlar (memuriyet, güvenlik soruşturması) görebilir | |
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi (m.13/A)
Bazı mahkûmiyetler; memuriyet, seçilme, silah ruhsatı, sürücü belgesi veya belirli meslekleri yürütme gibi haklardan yoksunluk doğurur. Bu yoksunlukların kaldırılması için:
- Cezanın infazının tamamlanmasından itibaren 3 yıllık sürenin geçmesi,
- Bu sürede kişinin yeni bir suç işlememesi ve hayatını iyi hâlli sürdürdüğü kanaatinin oluşması gerekir.
Başvuru, hükmü veren mahkemeye veya kişinin yerleşim yeri asliye ceza mahkemesine yapılır. Karar, arşiv kaydına işlenir ve özellikle 15 yıllık silme süresinin uygulanabilmesi ile memuriyet engellerinin aşılmasında kritik önemdedir.
Özel Durumlar
- HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) kararları adli sicile işlenmez; bunlara özgü ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca hâkim-savcılar tarafından soruşturma amaçlı görülebilir.
- Adli para cezasına çevrilen veya ertelenen mahkûmiyetler de infaz tamamlanınca aynı usulle arşive alınır.
- 18 yaş altı kayıtlar ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında adli mercilerce görülebilir.
- Kabahatler (idari para cezaları, trafik cezaları) adli sicile işlenmez.
| Karar / durum | Adli sicile etkisi |
|---|---|
| HAGB | Adli sicile işlenmez; kendine özgü ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca hâkim ve savcılarca soruşturma amacıyla görülebilir |
| Adli para cezasına çevrilen ya da ertelenen mahkûmiyet | İnfaz tamamlanınca aynı usulle arşive alınır |
| 18 yaş altı kayıtlar | Yalnızca soruşturma ve kovuşturma kapsamında adli mercilerce görülebilir |
| Kabahatler (idari para ve trafik cezaları) | Adli sicile işlenmez |
| Yasaklanmış hakların geri verilmesi | İki şart: infazın tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmesi ve bu sürede yeni suç işlenmemesi. Başvuru hükmü veren mahkemeye ya da yerleşim yeri asliye ceza mahkemesine yapılır; karar arşiv kaydına işlenir ve 15 yıllık sürenin uygulanmasını sağlar (m. 13/A) |
| Memuriyet engeli | Geri verme kararı kanuni yoksunlukları kural olarak kaldırır; ancak 657 s.K. m. 48 kapsamındaki bazı suçlarda kurumların değerlendirme yetkisi sürebilir |
| Başvuru | e-Devlet “Adli Sicil Kaydının Silinmesi” hizmeti ya da Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne / başsavcılık adli sicil bürosuna dilekçe. Eke kesinleşme şerhli karar örneği ve infaz belgeleri (denetimli serbestlik tamamlama, ödeme dekontu) konur |
Nasıl Başvurulur?
- e-Devlet üzerinden “Adli Sicil Kaydının Silinmesi” talebi oluşturun veya
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne / Cumhuriyet Başsavcılığı adli sicil bürosuna dilekçe verin.
- Ekine kesinleşme şerhli karar örneği ve infaza ilişkin belgeleri (denetimli serbestlik tamamlama, ödeme dekontu vb.) ekleyin.
- Talebin reddi hâlinde idari yargı yolu ile kayıt hukuka aykırı tutuluyorsa tazminat imkânları değerlendirilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Cezam bitti ama sabıkam görünüyor; otomatik silinmiyor mu?
İnfaz bilgisinin kuruma ulaşmasıyla silinip arşive alınması gerekir; gecikme varsa belgelerle silme başvurusu yapın.
Arşiv kaydı iş başvurusunda görünür mü?
Standart sabıka sorgusunda görünmez; ancak arşiv bilgisini isteme yetkisi olan kurumlar (memuriyet, güvenlik soruşturması vb.) görebilir.
Para cezası ödendi; ne zaman silinir?
Ödemeyle infaz tamamlandığından kayıt arşive alınır; arşivden silinme yukarıdaki 5/15/30 yıllık kurallara tabidir.
Memnu hakların iadesini aldım; memur olabilir miyim?
Karar, kanuni yoksunlukları kural olarak kaldırır; ancak 657 sayılı Kanun m.48 kapsamındaki bazı suçlarda kurumların değerlendirme yetkisi sürebilir. Somut kadro ve suça göre inceleme gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kaydınızın türüne ve suça göre değişen süreler için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.
Yararlanılan Mevzuat
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.76
- 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.48
Yayın tarihi: 24.07.2026 · Son güncelleme: 30.07.2026
Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · 0534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr