Araştırma Görevlisi ve Öğretim Üyesi Kadrosuna Atama İptal Davaları ile Akademik Mobbing
Kısa Cevap
Üniversitelerde araştırma görevlisi veya öğretim üyesi kadrosuna atanma, yeniden atanma ya da yükseltilme sürecinde idarenin objektif kriterlere aykırı işlem tesis etmesi hâlinde, ilgili kişi idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Danıştay içtihadına göre idarenin bu alandaki takdir yetkisi mevzuatla sınırlıdır: kanunda öngörülmeyen bir kısıtlama, genel yazı veya idari kararla getirilemez. Buna karşılık iptal kararı, tek başına kadroya atanma sonucunu doğurmaz; idarenin atama kriterleri yönünden yeniden değerlendirme yapması gerekir.
Yükseköğretimde Kadroya Atama ve Özlük Hakları Uyuşmazlıkları
Üniversitelerde görev yapan araştırma görevlileri, doktor öğretim üyeleri, doçent ve profesörlerin kadroya atanma, yeniden atanma veya yükseltilme süreçlerinde idare tarafından tesis edilen işlemler sıklıkla hukuka aykırılık taşıyabilmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmeliklere aykırı şekilde tesis edilen atama veya yeniden atamanın reddi kararlarına karşı İdare Mahkemelerinde iptal davası açılması gerekmektedir.
Araştırma Görevlilerinin Atama Kriterleri ve Danıştay İçtihatları
Özellikle 50/d ve 33/a maddesi kapsamında çalışan araştırma görevlilerinin, mecburi hizmet yükümlülüğü veya kadro tahsisi süreçlerinde üniversite yönetimleri tarafından keyfi kısıtlamalara maruz kaldığı görülmektedir.
1416 sayılı Kanun kapsamında yükseköğretim kurumu adına yurt dışına gönderilip doktorasını tamamlayan ve mecburi hizmetini ifa etmek üzere araştırma görevlisi kadrosunda göreve başlayan akademisyenin, aynı Kanun’un 21. maddesinin 6. fıkrasından yararlanamayacağı yönündeki YÖK genel yazısı ve buna dayanan üniversite işlemi iptal edilmiştir. Danıştay 8. Dairesi, anılan fıkrada “halihazırda öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların doktor öğretim üyesi kadrolarına atanamamasına ilişkin herhangi bir kısıtlamaya yer verilmediğini” belirterek, üst hukuk normuna aykırı düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varmıştır.
Kararın sınırı — dikkat: Aynı kararda, “anılan işlemin iptalinin, davacının doğrudan doktor öğretim üyesi kadrosuna atanması sonucunu doğurmayacağı, atama kriterlerinin karşılanıp karşılanmadığı yolunda yapılacak değerlendirme sonucuna göre işlem tesis edilmesine yönelik olduğu” açıkça belirtilmiştir. İptal kararı, idareyi yeniden ve bu kez kanuna uygun biçimde değerlendirme yapmaya zorlar; kendiliğinden atama sonucu doğurmaz.
Akademik Mobbing ve İdari Yargı Süreci
Üniversitelerde akademisyenlere yönelik sistematik psikolojik taciz (mobbing); kadro ilanlarının kişiye özel açılması, keyfi disiplin soruşturmaları açılması veya ders yüklerinin dengesiz dağıtılması şeklinde tezahür etmektedir. Bu tür hukuka aykırı idari işlemlere karşı 60 gün içinde idare mahkemelerinde iptal ve tam yargı davası açılabilir (2577 sayılı İYUK m.7). Dava sırasında telafisi güç zarar doğuran işlemler için yürütmenin durdurulması istenebilir.
İlgili İçerikler
- İdari işlemin hangi unsurları yönünden sakatlanabileceği için idari işlemin unsurları ve hukuka aykırılık hâlleri.
- İdarenin takdir yetkisinin sınırı için idarenin takdir yetkisi, sınırları ve yargısal denetimi.
- YÖK genel yazısı gibi düzenleyici işlemlerin denetimi için idarenin düzenleyici işlemleri ve yargısal denetimi.
- Disiplin yaptırımı boyutu için akademisyene kamu görevinden çıkarma cezası ve disiplin cezası ve masumiyet karinesi.
Sık Sorulan Sorular
Atamamın reddi kararına karşı dava süresi kaç gündür?
İdari işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür (2577 sayılı İYUK m.7). Süre kaçırılırsa dava, esasa girilmeden süre yönünden reddedilir.
İptal kararı alırsam doğrudan kadroya atanır mıyım?
Hayır. İptal kararı idareyi kanuna uygun biçimde yeniden değerlendirme yapmaya zorlar; kendiliğinden atama sonucu doğurmaz.
Akademik mobbing nedeniyle tazminat isteyebilir miyim?
Sistematik ve süreklilik gösteren davranışlar ispatlanabiliyorsa, iptal davasının yanında idarenin hizmet kusuruna dayalı tam yargı davası ile maddi ve manevi tazminat istenebilir.
Yararlanılan Mevzuat
- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.33
- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.50
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27
- 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun m.21
- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2023/2876, K.2024/2418, T.17.10.2024
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarına göre değerlendirilir.
Yayın tarihi: 25.07.2026 · Son güncelleme: 01.08.2026
Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · +90 534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr
Bu konuda hukuki değerlendirme ihtiyacınız varsa iletişim bilgilerine Randevu ve Danışma sayfasından ulaşabilirsiniz.
