Vasiyetname Nasıl Hazırlanır? Türleri, Geçerlilik Şartları ve İptali

Kapsam notu: İptal sebepleri, davayı kimin açabileceği ve hak düşürücü süreler için vasiyetnamenin iptali davası: sebepleri, süreleri ve süreç yazımıza bakabilirsiniz; burada vasiyetnamenin nasıl hazırlanacağına ve şekil şartlarına odaklanıyoruz.

Vasiyetname Türleri ve Şekil Şartları

• Resmî vasiyetname (TMK m.532 vd.): Noter veya sulh hâkimi önünde, iki tanık katılımıyla düzenlenir. En güvenli türdür; okuma-yazma bilmeyenler için zorunlu yoldur. Mirasçı atananlar ve lehine kazandırma yapılanlar ile bunların belli yakınları tanık olamaz.
• El yazılı vasiyetname (m.538): Baştan sona vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılmalı; yapıldığı yıl-ay-gün gösterilmeli ve imzalanmalıdır. Bilgisayar çıktısı, başkasının yazdığı veya yalnızca imzası atılmış metinler geçersizdir. Saklaması riskli olduğundan notere veya güvenilir kişiye bırakılabilir.
• Sözlü vasiyet (m.539): Ölüm tehlikesi, savaş, salgın gibi olağanüstü durumlarda iki tanığa beyanla yapılır; tanıklar durumu derhâl yetkili makama aktarır. Olağan yollarla vasiyet imkânı doğduktan bir ay sonra kendiliğinden hükümsüz kalır.

Vasiyetnameye Neler Yazılabilir?

Belirli mal bırakma, mirasçı atama, vakıf kurma, önceki vasiyetten dönme, koşul ve yüklemeler vasiyet içeriği olabilir. Yasal mirasçı sayılmayan kişilere kazandırma yapmanın yolu da budur: aralarında soybağı bulunmadığı için eşin önceki evliliğinden olan çocuğuna ancak vasiyet veya miras sözleşmesiyle pay bırakılabilir. Sınır: saklı paylar. Altsoyun, ana-babanın ve eşin saklı payını zedeleyen tasarruflar iptal edilmez; ölümden sonra mirasçıların açacağı tenkis davasıyla saklı pay tamamlanana kadar indirilir. Vasiyetçi, sağlığında her zaman vasiyetinden dönebilir; yeni vasiyet öncekiyle çelişiyorsa önceki, çelişen kısımlar yönünden ortadan kalkar.

Ölümden Sonra: Açılma ve Tenfiz

Vasiyetnameyi elinde bulunduran herkes, ölümü öğrenince belgeyi sulh hukuk mahkemesine teslim etmekle yükümlüdür. Mahkeme, bilinen mirasçıları çağırarak vasiyetnameyi açar ve okur; ilgililere tebliğ eder. Açılma, geçerlilik denetimi değildir; itirazı olanlar ayrıca iptal veya tenkis davası açar. Atanmış mirasçı ya da vasiyet alacaklısı, haklarını bu tebliğden sonra talep eder; taşınmaz vasiyetlerinde tescil için mahkemece verilecek belgeyle tapuya başvurulur.

Vasiyetnamenin İptali Davası

• Sebepler (TMK m.557): ehliyetsizlik (demans, ağır hastalık dönemleri), yanılma-aldatma-korkutma, içeriğin hukuka veya ahlaka aykırılığı, şekil şartlarının ihlali.
• Süre (m.559): İptal sebebini ve kendi hak sahipliğini öğrenmeden itibaren 1 yıl; her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyi niyetli davalılara karşı 10 yıl, kötü niyetlilere karşı 20 yıl.
• Dava, miras bırakanın son yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde görülür.
• Sağlık raporları, banka-imza kayıtları, tanık anlatımları ve gerektiğinde Adli Tıp incelemesi belirleyici delillerdir.

Sık Sorulan Sorular

Noter masrafından kaçınmak için el yazılı vasiyet yeterli mi?

Hukuken geçerlidir; ancak kaybolma, gizlenme ve sahtelik tartışması riski yüksektir. Malvarlığı önemliyse resmî vasiyet güvenliği tartışmasız üstündür.

Vasiyetle mirasçımı tamamen mirastan çıkarabilir miyim?

Saklı paylı mirasçı ancak kanundaki ağır sebeplerle (m.510: mirasbırakana veya yakınlarına karşı ağır suç, aile yükümlülüklerinin önemli ihlali) ıskat edilebilir; sebep vasiyetnamede açıkça gösterilmelidir.

İki vasiyetname çıktı; hangisi geçerli?

Kural olarak son tarihli vasiyet, öncekiyle bağdaşmayan hükümleri ortadan kaldırır. Tarih bu yüzden geçerlilik kadar önceliği de belirler.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.

Yararlanılan Mevzuat

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.502
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.532
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.557
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.559

Yayın tarihi: 24.07.2026 · Son güncelleme: 30.07.2026

Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · 0534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr