Vasiyetname Nasıl Hazırlanır? Türleri, Geçerlilik Şartları ve İptali
⚡ Kısa Cevap — vaktiniz azsa
- Vasiyet için 15 yaşını doldurmak ve ayırt etme gücüne sahip olmak yeterlidir (TMK m.502).
- Üç tür: resmî (noter/sulh hâkimi + iki tanık), el yazılı (baştan sona kendi el yazısı + tarih + imza), sözlü (yalnız olağanüstü hâllerde ve geçicidir).
- Saklı paylar vasiyetle aşılırsa mirasçılar tenkis isteyebilir; vasiyet tümden geçersiz olmaz.
- Ölümden sonra vasiyetname sulh hukuk mahkemesince açılır ve ilgililere tebliğ edilir.
- İptal davası: ehliyetsizlik, irade sakatlığı, şekil eksikliği, hukuka-ahlaka aykırılık; süre öğrenmeden itibaren 1 yıl (TMK m.559).
📑 İçindekiler — başlığa tıklayın
1. Vasiyetname Türleri ve Şekil Şartları · 2. Vasiyetnameye Neler Yazılabilir? · 3. Ölümden Sonra: Açılma ve Tenfiz · 4. Vasiyetnamenin İptali Davası · Sık Sorulan Sorular
Kapsam notu: İptal sebepleri, davayı kimin açabileceği ve hak düşürücü süreler için vasiyetnamenin iptali davası: sebepleri, süreleri ve süreç yazımıza bakabilirsiniz; burada vasiyetnamenin nasıl hazırlanacağına ve şekil şartlarına odaklanıyoruz.
Vasiyetname Türleri ve Şekil Şartları
- Resmî vasiyetname (TMK m.532 vd.): Noter veya sulh hâkimi önünde, iki tanık katılımıyla düzenlenir. En güvenli türdür; okuma-yazma bilmeyenler için zorunlu yoldur. Mirasçı atananlar ve lehine kazandırma yapılanlar ile bunların belli yakınları tanık olamaz.
- El yazılı vasiyetname (m.538): Baştan sona vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılmalı; yapıldığı yıl-ay-gün gösterilmeli ve imzalanmalıdır. Bilgisayar çıktısı, başkasının yazdığı veya yalnızca imzası atılmış metinler geçersizdir. Saklaması riskli olduğundan notere veya güvenilir kişiye bırakılabilir.
- Sözlü vasiyet (m.539): Ölüm tehlikesi, savaş, salgın gibi olağanüstü durumlarda iki tanığa beyanla yapılır; tanıklar durumu derhâl yetkili makama aktarır. Olağan yollarla vasiyet imkânı doğduktan bir ay sonra kendiliğinden hükümsüz kalır.
| Tür | Nasıl yapılır | Geçersizlik sebebi olan hatalar | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Resmî vasiyetname | Noter veya sulh hâkimi önünde, iki tanık katılımıyla | Mirasçı atananların ve lehine kazandırma yapılanların ya da bunların belli yakınlarının tanık olması | TMK m.532 vd. |
| El yazılı vasiyetname | Baştan sona vasiyetçinin kendi el yazısıyla; yıl, ay, gün gösterilir ve imzalanır | Bilgisayar çıktısı, başkasının yazması, yalnızca imza atılmış metin, tarihin eksikliği | TMK m.538 |
| Sözlü vasiyet | Ölüm tehlikesi, savaş, salgın gibi olağanüstü hâllerde iki tanığa beyanla | Olağan yollarla vasiyet imkânı doğduktan bir ay sonra kendiliğinden hükümsüz kalır | TMK m.539 |
Vasiyetnameye Neler Yazılabilir?
Belirli mal bırakma, mirasçı atama, vakıf kurma, önceki vasiyetten dönme, koşul ve yüklemeler vasiyet içeriği olabilir. Yasal mirasçı sayılmayan kişilere kazandırma yapmanın yolu da budur: aralarında soybağı bulunmadığı için eşin önceki evliliğinden olan çocuğuna ancak vasiyet veya miras sözleşmesiyle pay bırakılabilir. Sınır: saklı paylar. Altsoyun, ana-babanın ve eşin saklı payını zedeleyen tasarruflar iptal edilmez; ölümden sonra mirasçıların açacağı tenkis davasıyla saklı pay tamamlanana kadar indirilir. Vasiyetçi, sağlığında her zaman vasiyetinden dönebilir; yeni vasiyet öncekiyle çelişiyorsa önceki, çelişen kısımlar yönünden ortadan kalkar.
Ölümden Sonra: Açılma ve Tenfiz
Vasiyetnameyi elinde bulunduran herkes, ölümü öğrenince belgeyi sulh hukuk mahkemesine teslim etmekle yükümlüdür. Mahkeme, bilinen mirasçıları çağırarak vasiyetnameyi açar ve okur; ilgililere tebliğ eder. Açılma, geçerlilik denetimi değildir; itirazı olanlar ayrıca iptal veya tenkis davası açar. Atanmış mirasçı ya da vasiyet alacaklısı, haklarını bu tebliğden sonra talep eder; taşınmaz vasiyetlerinde tescil için mahkemece verilecek belgeyle tapuya başvurulur.
Vasiyetnamenin İptali Davası
- Sebepler (TMK m.557): ehliyetsizlik (demans, ağır hastalık dönemleri), yanılma-aldatma-korkutma, içeriğin hukuka veya ahlaka aykırılığı, şekil şartlarının ihlali.
- Süre (m.559): İptal sebebini ve kendi hak sahipliğini öğrenmeden itibaren 1 yıl; her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyi niyetli davalılara karşı 10 yıl, kötü niyetlilere karşı 20 yıl.
- Dava, miras bırakanın son yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde görülür.
- Sağlık raporları, banka-imza kayıtları, tanık anlatımları ve gerektiğinde Adli Tıp incelemesi belirleyici delillerdir.
| Süre | Başlangıç | Kime karşı |
|---|---|---|
| 1 yıl | İptal sebebini ve kendi hak sahipliğini öğrenme | Herkese karşı |
| 10 yıl | Vasiyetnamenin açılması | İyi niyetli davalılara karşı |
| 20 yıl | Vasiyetnamenin açılması | Kötü niyetli davalılara karşı |
Sık Sorulan Sorular
Noter masrafından kaçınmak için el yazılı vasiyet yeterli mi?
Hukuken geçerlidir; ancak kaybolma, gizlenme ve sahtelik tartışması riski yüksektir. Malvarlığı önemliyse resmî vasiyet güvenliği tartışmasız üstündür.
Vasiyetle mirasçımı tamamen mirastan çıkarabilir miyim?
Saklı paylı mirasçı ancak kanundaki ağır sebeplerle (m.510: mirasbırakana veya yakınlarına karşı ağır suç, aile yükümlülüklerinin önemli ihlali) ıskat edilebilir; sebep vasiyetnamede açıkça gösterilmelidir.
İki vasiyetname çıktı; hangisi geçerli?
Kural olarak son tarihli vasiyet, öncekiyle bağdaşmayan hükümleri ortadan kaldırır. Tarih bu yüzden geçerlilik kadar önceliği de belirler.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.
Yararlanılan Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.502
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.532
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.557
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.559
Yayın tarihi: 24.07.2026 · Son güncelleme: 30.07.2026
Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · 0534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr