Yurt Dışı Boşanmanın Türkiye’de Tanınması (Tanıma ve Tenfiz)
⚡ Kısa Özet — vaktiniz azsa
- Yabancı mahkeme boşanma kararı, Türkiye’de işlem yapılmadıkça nüfusta evli görünmeye devam edersiniz; yeniden evlenme, miras ve mal rejimi sorunları doğar.
- Tanıma: boşanmanın kesinleşmiş yabancı kararla Türkiye’de de geçerli sayılmasıdır; tenfiz: karardaki nafaka-tazminat-velayet gibi hükümlerin Türkiye’de icra edilebilir kılınmasıdır (MÖHUK m.50-59).
- Kolay yol — idari tanıma: taraflar birlikte (bizzat veya vekilleri aracılığıyla) nüfus müdürlüğüne başvurursa, dava açmadan boşanma nüfusa tescil edilebilir (NHK m.27/A).
- Taraflardan biri katılmıyorsa yol aile mahkemesinde tanıma-tenfiz davasıdır; karşı tarafa tebligat gerekir ancak duruşmalar çoğunlukla evrak üzerinden hızla sonuçlanır.
- Temel belgeler: kesinleşme şerhli karar aslı, apostil, yeminli tercüme; süre sınırı yoktur ama bekletmek miras-evlilik planlarını riske sokar.
📑 İçindekiler — başlığa tıklayın
1. Tanıma ile Tenfiz Farkı: Hangisi Gerekli? · 2. Dava Açmadan: Nüfus Müdürlüğünde İdari Tanıma · 3. Tanıma-Tenfiz Davası Nasıl Yürür? · 4. Bekletmenin Riskleri ve Bağlantılı Talepler · Sık Sorulan Sorular
Tanıma ile Tenfiz Farkı: Hangisi Gerekli?
Yalnızca boşanmış sayılmak ve nüfus kaydını düzeltmek istiyorsanız tanıma yeterlidir. Yabancı kararda yer alan nafaka, maddi-manevi tazminat, velayet ve kişisel ilişki gibi hükümlerin Türkiye’de zorla icra edilebilmesi içinse tenfiz gerekir. Tenfizin ek şartı karşılıklılıktır: kararın verildiği ülkeyle Türkiye arasında anlaşma ya da fiilî uygulama bulunmalıdır — Almanya, Hollanda, Avusturya, İsviçre gibi yoğun göçmen nüfuslu ülkelerle bu şart uygulamada sağlanmaktadır. Karar; Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemeli ve kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır; hâkim, yabancı kararın esasını yeniden incelemez (révision au fond yasağı).
| Ölçüt | Tanıma | Tenfiz |
|---|---|---|
| Ne sağlar | Boşanmanın Türkiye’de de geçerli sayılması; nüfus kaydının düzeltilmesi | Karardaki nafaka, tazminat, velayet gibi hükümlerin Türkiye’de icra edilebilir hâle gelmesi |
| Karşılıklılık şartı | Aranmaz | Aranır — kararın verildiği ülkeyle anlaşma veya fiilî uygulama bulunmalıdır |
| Dava açmadan yapılabilir mi | Evet — taraflar birlikte başvurursa nüfus müdürlüğünde idari tescil (NHK m.27/A) | Hayır — aile mahkemesinde dava gerekir |
| Süre sınırı | Yoktur; ancak bekletmek miras, yeniden evlenme ve mal rejimi bakımından risk biriktirir | |
| Dayanak | 5718 s. MÖHUK m.50-59 | |
Dava Açmadan: Nüfus Müdürlüğünde İdari Tanıma
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca; yabancı adli veya idari makam boşanma kararları, tarafların birlikte başvurusuyla nüfus müdürlüklerince tescil edilir.
- Başvuru; bizzat veya vekâletname verilmiş avukatlar aracılığıyla yapılabilir — tarafların Türkiye’ye gelmesi gerekmez; yurt dışında konsolosluklara da başvurulabilir.
- Gerekli belgeler: kararın aslı + kesinleşme şerhi + apostil + yeminli Türkçe çevirisi, kimlikler, fotoğraflı vekâletnameler.
- İki tarafın birlikte hareket edemediği (ulaşılamayan, çekişmeli) durumlarda idari yol kapanır; mahkeme yoluna geçilir.
- İdari tescil yalnız boşanma ve kararda yer alıyorsa soybağı-velayet gibi bazı hususları kapsar; nafaka-tazminat icrası için yine tenfiz davası gerekir.
Tanıma-Tenfiz Davası Nasıl Yürür?
Görevli mahkeme aile mahkemesidir; yetki, davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer, o da yoksa Ankara-İstanbul-İzmir mahkemelerindedir. Dava dilekçesine kesinleşmiş kararın aslı, apostil ve tercümeler eklenir. Karşı tarafa tebligat zorunludur; yurt dışı tebligat süreci (doğrudan veya adli yardım yoluyla) dosyanın en uzun kalemidir — davalının Türkiye’de adresi ya da tebligata yarar vekili varsa süreç aylar kısalır. Davalı, yalnızca MÖHUK m.54-55’teki sınırlı sebeplerle (kesinleşmeme, savunma hakkı ihlali, kamu düzeni, münhasır yetki) itiraz edebilir; boşanmanın haklılığı yeniden tartışılamaz. Karar kesinleşince nüfusa işlenir; boşanma ve kesinleşme tarihi olarak yabancı kararın tarihleri esas alınır.
Bekletmenin Riskleri ve Bağlantılı Talepler
- Yeniden evlenme: Türkiye’de evli göründüğünüz sürece yapılamaz; yapılırsa ağır hukuki sorunlar doğar.
- Miras: tanınmamış boşanmada eski eş, nüfusa göre yasal mirasçı görünür; vefat hâlinde ciddi uyuşmazlık çıkar.
- Mal rejimi: Türkiye’deki mallar için tasfiye talepleri, boşanmanın tanınmasıyla işlerlik kazanır; tanıma kararının kesinleşmesi sürelerin hesabında önem taşır.
- 300 günlük bekleme süresi kadın yönünden gündeme gelebilir; kaldırılması ayrıca istenebilir.
- Yabancı nafaka kararlarının icrası için tenfizle birlikte Türkiye’de icra takibi planlanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Boşanalı 10 yıl oldu; süreyi kaçırdım mı?
Hayır. Tanıma-tenfiz için hak düşürücü süre yoktur; ancak nüfusun düzeltilmemesi her geçen yıl miras ve evlilik planlarında risk biriktirir.
Eski eşimin adresini bilmiyorum; dava açılabilir mi?
Evet. Adres araştırması yapılır; bulunamazsa ilanen tebligat yoluna gidilir. Süreç uzar ama sonuç alınır.
Karar din mahkemesinden/idari makamdan verildi; tanınır mı?
Kararın verildiği ülkede boşanma o makamın yetkisindeyse (idari boşanmalar dahil) tescil ve tanıma mümkündür; belge düzeni ülkeye göre değişir, evrakın apostilli ve kesinleşmiş olması esastır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.
İlgili İçerikler
- Boşanma hukuku rehberi: haklarınız ve dava süreci
- Anlaşmalı boşanma: şartları ve süreci
- Velayet davası: çocuğun velayeti kime verilir?
- Nafaka türleri: tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası
Yararlanılan Mevzuat
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.50
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.54
Yayın tarihi: 24.07.2026 · Son güncelleme: 30.07.2026
Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · +90 534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr