6284 Sayılı Kanun: Uzaklaştırma ve Koruma Kararı Nasıl Alınır?

Kimler, Hangi Şiddet İçin Başvurabilir?

Kanun; fiziksel şiddetin yanında sözlü, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddeti de kapsar. Korunan kişiler: şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınlar (medeni durumuna bakılmaksızın), çocuklar, aile bireyleri (eş, eski eş, aynı evde yaşayanlar, akrabalar) ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları — yani ayrıldığınız veya hiç birlikte olmadığınız birinin takip-taciz eylemleri de kapsamdadır. Şiddetin ispatı için görgü tanığı veya rapor şart değildir; beyan esastır, hâkim gerektiğinde ek araştırma yapar.

Koruyucu ve Önleyici Tedbirler

• Önleyici (şiddet uygulayana yönelik, m.5): ortak konuttan uzaklaştırma; korunan kişiye, konutuna, okuluna, işyerine yaklaşmama; iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme; silahını kolluğa teslim; alkol-uyuşturucu etkisiyle yaklaşmama ve gerekirse muayene-tedaviye başvurma; çocukla kişisel ilişkinin refakatçiyle sınırlanması veya kaldırılması.
• Koruyucu (mağdura yönelik, m.3-4): barınma yeri (sığınma evi) sağlanması, geçici koruma (yakın koruma), kreş desteği, kimlik ve adres bilgilerinin gizlenmesi, gerektiğinde kimlik değişikliği; tedbir nafakası ve sağlık-psikolojik destek.
• Hâkim, olayın özelliğine göre kanunda sayılmayan başka tedbirlere de hükmedebilir; elektronik kelepçe uygulaması belirli illerde yürütülmektedir.

Başvuru ve Karar Süreci

En hızlı yol, bulunduğunuz yerdeki kolluğa (155) başvurmaktır; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amirleri uzaklaştırma dahil bazı önleyici tedbirleri derhâl uygulayıp onaya sunar. Doğrudan aile mahkemesine dilekçeyle başvuru da mümkündür; nöbetçi mahkeme aynı gün, çoğunlukla duruşma yapmadan ve karşı tarafı dinlemeden karar verir. Başvuru harca tabi değildir; avukat zorunlu değildir ancak tedbir kapsamının doğru kurulması (adreslerin tek tek yazılması, iletişim yasağının tüm kanalları kapsaması, sürenin ve nafakanın istenmesi) kararın etkinliğini belirler. Karar, kolluk eliyle derhâl uygulanır ve şiddet uygulayana tebliğ edilir; tebliğ edilememesi uygulamayı durdurmaz.

Kararın İhlali ve Sürecin Devamı

• İhlalde derhâl 155 aranmalı, olay tutanağa bağlanmalıdır; mesaj-arama ihlalleri ekran kayıtlarıyla belgelenmelidir.
• Hâkim, ihlal edene 3-10 gün zorlama hapsi; her yeni ihlalde 15-30 gün (toplam 6 ayı aşmamak üzere) verir. Zorlama hapsi bir ceza mahkûmiyeti değildir; adli sicile işlemez ama derhâl infaz edilir.
• İhlal ayrıca bağımsız suçlar (tehdit, hakaret, konut dokunulmazlığı, ısrarlı takip TCK m.123/A) oluşturuyorsa savcılığa da bildirilmelidir.
• Sürenin bitiminden önce tehlike devam ediyorsa uzatma istenmeli; boşanma davası açılmışsa tedbirlerin o dosyada da sürdürülmesi talep edilmelidir.
• Haksız-kötüye kullanım iddiaları yönünden: karara itiraz, tebliğden itibaren iki hafta içinde bir sonraki aile mahkemesine yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Evli değiliz, sadece sevgiliydik; koruma alabilir miyim?

Evet. Tek taraflı ısrarlı takip mağdurları kanun kapsamındadır; eski partner takip-tacizi için uzaklaştırma ve iletişim yasağı verilebilir.

Uzaklaştırılan eş evin kirasını-faturaları ödemek zorunda mı?

Hâkim, korunan kişi lehine tedbir nafakasına hükmedebilir; konutun tahsisi ve giderler bu kapsamda düzenlenir. Talep edilmesi unutulmamalıdır.

Karşı taraf kararı ihlal etti ama polis işlem yapmadı; ne yapmalıyım?

Tutanak talep edin, tutulmuyorsa savcılığa yazılı başvuru yapın ve aile mahkemesine ihlal dilekçesi vererek zorlama hapsi isteyin. Her ihlal kaydı, sonraki uzatmaların da temelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.