Sendikal Tazminat ve İş Güvencesi Serisi: Konu Haritası
⚡ Kısa Özet — vaktiniz azsa
- Sendikal ayrımcılık yasağının dayanağı 6356 sayılı Kanun m.25’tir.
- Sendikal tazminatın alt sınırı işçinin bir yıllık ücretidir.
- Fesih sendikal nedene dayanıyorsa tazminat, işe başlatma şartına bağlı olmaksızın hükmedilir.
Sendikal tazminatı on bir bölümde ele aldık: anayasal temelinden hesaplanmasına, ispat yükünden zamanaşımına kadar. Bu sayfa serinin giriş kapısıdır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yasağın kapsamı | İşe alım, iş ilişkisinin devamı ve sona ermesi — üç evre | 6356 s.K. m. 25/1-2-3 |
| Tazminatın alt sınırı | İşçinin bir yıllık ücreti; üst sınır yoktur | m. 25/4 |
| Hesaba esas ücret | Çıplak brüt ücret — giydirilmiş ücret kullanılması bozma sebebidir | 9. HD, E.2014/37535 |
| Ücretin tarihi | Fesih varsa fesih tarihi, yoksa dava tarihi | Aynı karar |
| Muacceliyet | İşçinin başvurusuna ve işe başlatılıp başlatılmamasına bağlı değildir | m. 25/5 |
| İş güvencesi kapsamı dışındaki işçi | İşe iade isteyemez; ancak doğrudan sendikal tazminat davası açabilir | 9. HD, E.2016/5952 |
| İspat yükü | Sendikal fesihte işverende; fesih dışı ayrımcılıkta işçi güçlü belirti gösterince yer değiştirir | m. 25/7 |
| Faiz | Yasal faiz; en yüksek mevduat faizi işletilemez | 9. HD, E.2016/33402 |
| Zamanaşımı | Beş yıl | İş K. Ek m. 3 |
| Cezai sorumluluk | Zorlama 6 ay–2 yıl, sendika faaliyetinin engellenmesi 1–3 yıl hapis | TCK m. 118 |
Serinin Yazıları
- Sendikal Özgürlüklerin Anayasal ve Uluslararası Temelleri
Sendikal özgürlük, Anayasa m.51, ILO sözleşmeleri ve AİHM normlarıyla güvence altına alınmış temel bir anayasal haktır. - Sendikal Ayrımcılık Yasağının Kapsamı ve Unsurları (6356 s. K. m. 25)
Kanun, iş ilişkisinin üç evresinde — işe alım, ilişkinin devamı ve sona ermesi — işverene ayrımcılık yapmama borcu yükler. - İşe Alım Aşamasında Sendikal Ayrımcılık ve Tazminat Sorumluluğu
İşverenin işe alım özgürlüğü, adaya sendika üyeliğini şart koşamama biçiminde mutlak bir sınıra tabidir. - Çalışırken Sendikal Ayrımcılık: Farklılaştırma, Terfi Yasağı ve Mobbing
Çalışma şartlarında farklılaştırma, terfi yasağı ve mobbing bu başlık altında değerlendirilir. - Sendikal Nedenle Fesih: Gerçek Fesih Sebebinin Tespiti
İşverenin gösterdiği geçerli veya haklı neden iddiası ile gerçek fesih sebebinin ayrıştırılması. - Sendikal Tazminat ile İşe İade Davası Arasındaki İlişki
İş güvencesi kapsamı, davaların birleşmesi ve işçinin seçimlik hakları. - Sendikal Tazminat Davalarında İspat Yükü ve Karine İspatı
Sendikal fesihte ispat yükü işverendedir; fesih dışı ayrımcılıkta işçi güçlü belirti ortaya koyunca yük yer değiştirir. - Sendikal Tazminatın Miktarı: En Az Bir Yıllık Ücret Kuralı
Alt sınır bir yıllık ücrettir; üst sınır öngörülmemiştir. Ücret kavramının kapsamı da burada ele alınır. - Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanmanın Engellenmesi ve Dayanışma Aidatı
Toplu iş sözleşmesinden yararlanma, üyelik ya da dayanışma aidatı şartına bağlıdır. - Sendikal Tazminatta Muacceliyet, Faiz ve Beş Yıllık Zamanaşımı
Muacceliyet anı, temerrüdün başlangıcı, uygulanacak faiz türü ve beş yıllık zamanaşımı. - Sendikal Hakların İhlalinde İşverenin Ceza ve İdari Sorumluluğu
Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi TCK m.118 uyarınca suç oluşturur.
Yararlanılan Mevzuat
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.25
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18-21
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.51
Bu sayfa bir konu haritasıdır; ayrıntılar yukarıdaki yazılardadır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez.
Yayın tarihi: 06.08.2026 · Son güncelleme: 17.08.2026
Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · +90 534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr