Ölüm Aylığı (Dul ve Yetim Aylığı): Şartları, Paylaşımı ve Başvuru

Ölüm Aylığı (Dul ve Yetim Aylığı): Şartları, Paylaşımı ve Başvuru

ByAv. Şerafettin Kaya

⚡ Kısa Özet — vaktiniz azsa

  • Şart: vefat edenin en az 1800 gün prim bildirmiş olması; 4/a’lılarda borçlanmalar hariç 5 yıl sigortalılık + 900 gün ile de hak doğar. Emekli aylığı alanın vefatında ek şart aranmaz.
  • Eş: aylığın yüzde 50’si; çalışmayan, aylık almayan ve çocuksuz dul eşte yüzde 75. Resmî nikâh şarttır; yeniden evlenen eşin aylığı kesilir.
  • Çocuklar: erkeklere 18 (lise 20, yükseköğrenim 25) yaşına kadar; kızlara yaş sınırı olmaksızın — evli olmamak, SGK’lı çalışmamak ve kendi aylığı bulunmamak koşuluyla — yüzde 25’er pay.
  • Ana-baba: artan hisse varsa ve geçim sağlayacak geliri yoksa yüzde 25 (65 üstünde artan hisse şartı aranmaz).
  • Başvuru e-Devletten yapılır; aylık ölümü izleyen ay başından bağlanır, geç başvuruda 5 yıllık geriye ödeme yapılır.

Hangi Şartlarla Bağlanır?

Ölüm aylığı, vefat edenin statüsüne göre 5510 sayılı Kanun m.32 uyarınca bağlanır: (1) en az 1800 gün malullük-yaşlılık-ölüm primi; (2) 4/a (işçi) için alternatif: 5 yıldan beri sigortalı olmak ve toplam 900 gün prim — bu hesapta sonradan yapılan borçlanmalar sayılmaz; (3) emekli veya malullük aylığı almaktayken vefat hâlinde ek şart aranmaz. 4/b (Bağ-Kur) statüsünde prim borcunun bulunmaması-kapatılması koşulu gözetilir. İş kazası sonucu ölümde prim şartı aranmadan ölüm geliri bağlanır; koşullar varsa gelir ve aylık birlikte hesaba girer.

Hak Sahipleri ve Paylaşım Oranları

  • Dul eş: yüzde 50; başka geliri-aylığı ve SGK’lı çalışması olmayan, çocuksuz eşte yüzde 75. Boşanmış eski eş hak sahibi değildir.
  • Çocuklar: her biri yüzde 25. Erkek çocukta öğrenciliğe göre 18-20-25 yaş sınırı; kız çocuğunda evlenmemiş, çalışmayan ve aylık almayanlara yaş sınırsız ödeme. Malul çocuklara süresiz bağlanır. Anne-babasız yetimin payı yüzde 50’ye çıkar.
  • Ana-baba: artan hisse ve gelir koşullarıyla yüzde 25.
  • Toplam paylar yüzde 100’ü aşamaz; aşarsa hisseler orantılı indirilir. Hak sahipliği değiştikçe paylar yeniden dağıtılır.

Aylığı Kestiren ve Yeniden Başlatan Hâller

  • Eş: yeniden evlenince kesilir; bu evlilik sona ererse yeniden bağlanabilir.
  • Kız çocuğu: evlenince kesilir; iki yıllık aylık tutarında evlenme ödeneği (çeyiz parası) peşin alınabilir. Boşanınca aylık yeniden bağlanır; ancak muvazaalı boşanma tespitlerinde SGK aylığı keser ve geri ister — bu alanda yoğun denetim ve dava yaşanmaktadır.
  • Çalışma: hak sahibi çocuğun SGK kapsamında çalışmaya başlaması aylığı durdurur.
  • Öğrencilik bitince erkek çocuğun aylığı kesilir; belge güncellemeleri e-Devletten izlenmelidir.
  • Bildirim yükümlülükleri ihmal edilirse yersiz ödemeler faiziyle geri alınır.

Başvuru, Ödemeler ve Ek Haklar

Başvuru; e-Devlet üzerinden veya SGK’ya Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesiyle yapılır. Aylık, ölümü izleyen ay başından başlatılır; geç başvuruda beş yıllık geriye dönük tutarlar ödenir, daha eskisi zamanaşımına uğrar. Ek haklar: aylık bağlanamayan hâllerde ölüm toptan ödemesi, cenaze ödeneği ve banka promosyon uygulamaları. Ölüm aylıkları haczedilemez (nafaka ve SGK alacakları hariç). Yurt dışında geçen çalışma süreleri, ikili sözleşmeler ve 3201 borçlanmasıyla ölüm aylığına hak kazandırabilir — gurbetçi ailelerde bu inceleme mutlaka yapılmalıdır. Reddi miras, ölüm aylığını etkilemez; aylık mirasçılık sıfatından bağımsız bir sosyal güvenlik hakkıdır.

Sık Sorulan Sorular

Babamdan yetim aylığı alıyorum; sigortalı işe girersem ne olur?

Aylığınız çalıştığınız sürece durdurulur; ayrılınca yeniden başlatılır. Kısa süreli çalışmayı dahi bildirin; aksi hâlde yersiz ödeme borcu çıkar.

Hem eşimden hem babamdan aylık hakkım var; ikisini birden alabilir miyim?

İkisi birden tam ödenmez; kanun tercih ve sınır kuralları içerir (yüksek olanın tamamı, diğerinin belirli oranı gibi). En avantajlı kombinasyon dosya bazında hesaplanır.

Dinî nikâhlı eşim vefat etti; aylık alabilir miyim?

Hayır; ölüm aylığı resmî nikâha bağlıdır. Çocuklar yönünden soybağı kurulmuşsa yetim aylığı hakları doğar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.

İlgili İçerikler

Yararlanılan Mevzuat

  • 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.32
  • 5510 sayılı Kanun m.33
  • 5510 sayılı Kanun m.34
  • 5510 sayılı Kanun m.35
  • 5510 sayılı Kanun m.97

Yayın tarihi: 24.07.2026 · Son güncelleme: 30.07.2026

Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · +90 534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr

İlgili hesaplama araçları: Hukuki Hesaplama Araçları

Bu konuda hukuki değerlendirme ihtiyacınız varsa iletişim bilgilerine Randevu ve Danışma sayfasından ulaşabilirsiniz.

Benzer Makaleler