Yıllık İzin Ücreti Peşin Ödenmezse Haklı Fesih

Avukat Şerafettin KAYA

Kısa Cevap

Evet — işveren, yıllık izin dönemine ilişkin ücreti işçi izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (İş Kanunu m.57/1). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 10.03.2025 tarihli ve E. 2025/2024, K. 2025/2487 sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararıyla bu yükümlülüğün mutlak emredici olduğunu ve işçinin ayrıca talepte bulunmasının gerekmediğini kesin olarak hükme bağlamıştır. İzin ücreti peşin ödenmeyen işçi, iş sözleşmesini m.24/II-(e) uyarınca derhal ve haklı nedenle feshedebilir; en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır.

Yıllık izniniz onaylandı, planlar yapıldı; ama izne çıktığınız gün hesabınıza yatan bir ödeme yok. “Maaş gününü bekleyeceksin” deniyor. Oysa İş Kanunu’na göre izin döneminin ücreti, siz izne başlamadan önce ödenmek zorundadır. Bu yazıda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun emredici hükümleri ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 10.03.2025 tarihli uyuşmazlığın giderilmesi kararı ışığında, yıllık izin ücretinin peşin ödenmesi zorunluluğunu ve buna aykırılığın sonuçlarını sade bir dille açıklıyoruz.

Bu yazı 26.08.2026 tarihinde, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin uyuşmazlığın giderilmesi kararının tam metni esas alınarak genişletilmiş; karar künyesi ve ayrıntıları tam metne göre düzeltilmiştir.

1. Yasal Zorunluluk: “İzne Çıkmadan Önce Ödeme” Kuralı

4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesinin 1. fıkrası açık ve emredicidir:

“İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.”

Aynı yönde, Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin 21. maddesi de işverenin, izin dönemine ilişkin ücret ile bu döneme rastlayan diğer ücret niteliğindeki hakları izne başlamadan önce peşin vermek veya avans olarak ödemek zorunda olduğunu hükme bağlar.

Kuralın amacı basittir: dinlenme hakkı anayasal bir haktır ve işçinin izin süresince geçim kaygısı duymadan gerçekten dinlenebilmesi gerekir. İzin ücretini maaş gününe bırakmak, işçiyi parasız bir tatile göndermek anlamına gelir.

2. Kritik Ayrım: İzin Dönemi Ücreti ile Kullanılmayan İzin Ücreti Aynı Şey Değildir

Uygulamada en sık karıştırılan nokta budur:

• İzin dönemi ücreti (m.57): Çalışma devam ederken, izne çıkan işçiye izne başlamadan önce peşin ödenmesi gereken ücrettir. Bu yazının konusu budur.
• Kullanılmayan izin ücreti (m.59): İş sözleşmesi herhangi bir sebeple sona erdiğinde, kullanılmamış izin sürelerine ait ücrettir; fesihle muaccel olur ve son ücret üzerinden ödenir.

İkisinin hukuki rejimi, muacceliyet anı ve dava konusu edilme biçimi farklıdır. Kullanılmayan izin alacağının ayrıntıları için Yıllık Ücretli İzin ve İzin Ücreti Alacağı yazımıza, izin sürelerinin kıdeme göre hesabı için Yıllık İzin Kaç Gün? Kıdeme Göre Hesap Tablosu yazımıza bakabilirsiniz.

3. Uygulamadaki Sorun ve Bölge Adliye Mahkemeleri Arasındaki Görüş Ayrılığı

Birçok işveren, “şirket prosedürümüz gereği maaşlar ay sonunda ödenir” veya “işçinin bu yönde bir talebi olmadı” gerekçesiyle izin ücretini peşin ödemeyip normal maaş gününü beklemektedir. Bu uygulama, istinaf aşamasında iki farklı sonuca yol açmıştı:

Ödemenin hiç yapılmadığı hâl ile bir kısmının ödenip kalanının maaş gününe bırakıldığı hâl birbirinden ayrılmalıdır; kısmi ödemenin sonuçları ve fesih zamanlaması için İzin Ücreti Eksik Ödenirse Haklı Fesih Olur mu? yazımıza bakabilirsiniz.

• İzmir BAM 15. Hukuk Dairesi (22.04.2021 tarihli, E. 2021/310, K. 2021/736): Kanun hükmü emredicidir; işçinin ayrıca talebi aranmaz, peşin ödenmemesi haklı fesih sebebidir.
• İzmir BAM 9. Hukuk Dairesi (22.03.2024 tarihli, E. 2022/1708, K. 2024/758): İşçi izin talep ederken ücretin peşin ödenmesini ayrıca istememişse haklı fesih iddiasını ispatlayamaz. Bu karar, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi’nin 03.12.2019 tarihli, E. 2016/24594, K. 2019/22240 sayılı kararındaki eski yaklaşıma dayanıyordu.

İki kesin nitelikteki karar arasındaki bu ayrılık, 5235 sayılı Kanun’un 35/3 hükmü uyarınca uyuşmazlığın giderilmesi için Yargıtay’a taşındı.

4. Yargıtay’ın Uyuşmazlığı Giderme Kararı (10.03.2025)

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 10.03.2025 tarihli ve E. 2025/2024, K. 2025/2487 sayılı kararıyla uyuşmazlığı oy birliğiyle ve kesin olarak işçi lehine gidermiştir:

“İşverence yıllık ücretli izin kullanan her işçiye, izin dönemine ilişkin ücretinin izne başlamadan evvel peşin olarak verilmesi veya avans olarak ödenmesi mutlak emredici şekilde düzenlenmiş olup bunun için işçinin ayrıca yıllık izin ücretinin ödenmesi hususunda bir talepte bulunmasına gerek yoktur.” (Yargıtay 9. HD, E. 2025/2024, K. 2025/2487)

Kararın getirdiği üç temel ilke şudur:

1. Hüküm mutlak emredicidir: İş Kanunu m.57/1’deki peşin ödeme yükümlülüğü mutlak emredicidir; işyeri uygulaması veya şirket prosedürü bunu değiştiremez.
2. İşçinin talebi gerekmez: İşçinin izin ücretinin peşin ödenmesini ayrıca istemesine gerek yoktur; izin talep edildiği anda ödeme yükümlülüğü kendiliğinden doğar.
3. Fazla izin mazeret değildir: İşçiye hak ettiğinden fazla süreyle izin kullandırılmış olması, izin ücretinin peşin ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Yargıtay bu noktada ince bir ayrım yapmıştır: izin süresini düzenleyen m.53 nispi emredicidir (işçi lehine artırılabilir), ancak izin ücretinin peşin ödenmesini düzenleyen m.57 mutlak emredicidir.

Karar bir uyuşmazlığın giderilmesi kararı olduğundan, aynı konudaki dosyalarda bölge adliye mahkemeleri bakımından yol göstericidir ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu aracılığıyla tüm bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerine bildirilmiştir.

5. Peşin Ödenmezse: Haklı Fesih ve Kıdem Tazminatı

Yargıtay, izin ücretinin peşin ödenmemesini İş Kanunu m.24/II-(e) kapsamında değerlendirmiştir: “işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse” işçi sözleşmeyi derhal feshedebilir. Karar ayrıca m.24/II-(f)’deki “çalışma şartlarının uygulanmaması” hâline de dayanmıştır.

Bu durumda işçi:

• İş sözleşmesini derhal ve haklı nedenle feshedebilir; karara konu olaylarda işçiler feshi izin sırasında veya iznin son gününde yapmıştı — izindeyken fesih mümkündür.
• En az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Haklı nedenle fesheden işçinin kıdem hakkının ayrıntıları için İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi? yazımıza bakabilirsiniz.
• Sözleşmeyi kendisi feshettiği için ihbar tazminatı talep edemez.

İdari Para Cezası

İş Kanunu m.103, izin ücretini usule aykırı ödeyen veya eksik ödeyen işveren hakkında bu durumdaki her işçi için ayrı ayrı idari para cezası öngörür; ceza tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Kanun koyucunun izin ücretini kabahat yaptırımına bağlaması, kuralın kamu düzeninden sayıldığını gösterir.

6. İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?

• Çıplak ücret esası: İzin ücreti, m.57/2’nin yollamasıyla m.50’ye göre çıplak ücret üzerinden hesaplanır; ikramiye, prim ve sosyal yardımlar bu hesaba katılmaz.
• Hafta tatili ve genel tatiller ayrıca ödenir: İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ücretleri izin ücretine ek olarak ve yine peşin ödenir (m.57/6).
• Zam varsa özel hesap: Son bir yıl içinde ücrete zam yapılmışsa izin ücreti, izne çıkılan ayın başı ile zam tarihi arasında alınan ücretin aynı dönemde çalışılan güne bölünmesiyle bulunan ortalamadan hesaplanır (m.57/4).
• Akort, komisyon, yüzde usulü: Belirli olmayan süre ve tutar üzerinden ücret alan işçide, son bir yıllık kazancın fiilen çalışılan güne bölünmesiyle bulunan ortalama esas alınır (m.57/3).

7. İspat Yükü ve Uygulamada Ne Yapmalı

İzin ücretinin izne başlamadan önce ödendiğini ispat yükü işverendedir; ödeme banka kaydı veya imzalı belge ile kanıtlanmalıdır. Karara konu dosyalarda işverenler ödemeyi belgeleyemediği için sonuç işçi lehine olmuştur.

İzin ücreti peşin ödenmeyen işçi için pratik adımlar:

1. İzin talebinizi yazılı yapın. Yönetmelik m.8 uyarınca izin istemi yazılı olur; tarih aralığını belirtin ve bir örneğini saklayın.
2. Ödeme gününü kontrol edin. İzne başladığınız güne kadar izin dönemine ilişkin ücret hesabınıza geçmemişse banka kayıtlarınızı saklayın.
3. Feshi yazılı ve gerekçeli bildirin. Fesih düşünüyorsanız bildirimde sebebi açıkça yazın: “yıllık izin dönemine ilişkin ücretimin İş Kanunu m.57/1’e aykırı olarak izne başlamadan önce ödenmemesi”. Fesih sebebiyle bağlılık ilkesi gereği sonradan sebep değiştirilemez.
4. Alacaklarınız için süreci başlatın. Kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları dava şartı arabuluculuğa tabidir; ayrıntı için İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı ve Dava Şartı Arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.

İşveren yönünden alınacak önlem de basittir: izin onay süreci ile ödeme talimatını birbirine bağlamak ve izin dönemi ücretini bordro döngüsünden ayırarak izin başlangıcından önce ödemek.

Yargıtay Ne Diyor?

• Yargıtay 9. HD, E. 2025/2024, K. 2025/2487, T. 10.03.2025 (uyuşmazlığın giderilmesi): İzin ücretinin izne başlamadan önce peşin veya avans olarak ödenmesi mutlak emredicidir; işçinin talebi gerekmez, aykırılık işçiye haklı fesih imkânı verir. (karar metni)
• İzmir BAM 15. HD, E. 2021/310, K. 2021/736, T. 22.04.2021: Peşin ödenmeme hâlini haklı fesih sayan görüş — Yargıtay uyuşmazlığı bu karar doğrultusunda gidermiştir.
• İzmir BAM 9. HD, E. 2022/1708, K. 2024/758, T. 22.03.2024: İşçinin ayrıca talebini arayan karşı görüş — 2025 kararıyla geçerliliğini yitirmiştir.
• Yargıtay (Kapatılan) 22. HD, E. 2016/24594, K. 2019/22240, T. 03.12.2019: Eski dönemde talep bulunmamasını işçi aleyhine değerlendiren yaklaşım — artık aşılmıştır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

İzin ücretinin peşin ödenmesi için işçinin talep etmesi gerekir mi?

Hayır. İş Kanunu m.57/1’deki yükümlülük mutlak emredicidir; izin talep edildiği anda işveren ödemeyi peşin veya avans olarak yapmakla kendiliğinden yükümlü olur. “İşçi istemedi” ya da “işyeri uygulaması maaş gününde ödemektir” savunması işvereni kurtarmaz.

İzin ücreti peşin ödenmezse işçinin hakkı ne olur?

İşçi, İş Kanunu m.24/II-(e) uyarınca iş sözleşmesini derhal ve haklı nedenle feshedebilir; en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Kendisi feshettiği için ihbar tazminatı isteyemez. İşveren hakkında ayrıca m.103 uyarınca idari para cezası uygulanabilir.

İzindeyken fesih yapabilir miyim?

Evet. Yargıtay’ın uyuşmazlık giderme kararına konu olaylarda işçiler iş sözleşmesini izin sırasında veya iznin son gününde feshetmişti. Feshin yazılı yapılması ve sebebinin açıkça belirtilmesi ispat açısından önemlidir.

İşveren bana hak ettiğimden fazla izin kullandırdı; yine de peşin ödeme zorunlu mu?

Evet. Yargıtay’a göre izin süresini düzenleyen m.53 nispi emredici olduğundan işçi lehine fazla izin verilebilir; ancak bu, mutlak emredici olan m.57’deki peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

İzin ücreti hangi ücret üzerinden hesaplanır, ödemeyi kim ispatlar?

Hesap, giydirilmiş ücret değil çıplak ücret üzerinden yapılır; izin süresine denk gelen hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ve peşin ödenir. Ödemenin izne çıkmadan önce yapıldığını banka kaydı veya imzalı belge ile ispat yükü işverendedir.

Sonuç

Yargıtay’ın 10.03.2025 tarihli uyuşmazlığı giderme kararıyla netleşmiştir: yıllık izin ücretinin işçi izne başlamadan önce peşin veya avans olarak ödenmesi bir tercih değil, mutlak emredici bir yasal zorunluluktur. İşçinin talebi olmasa dahi ödemenin yapılmaması, işçiye sözleşmeyi haklı nedenle feshedip kıdem tazminatı isteme hakkı verir. İşçi için en kritik adım, izin talebini ve ödeme hareketlerini belgelemek; işveren için ise izin onayı ile ödeme talimatını birbirine bağlamaktır. Her uyuşmazlık kendi somut koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Yararlanılan Mevzuat ve Kararlar

• 4857 sayılı İş Kanunu m.24/II-(e) ve (f), m.50, m.53, m.57, m.59, m.103
• Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.8, m.21
• 5235 sayılı Kanun m.35/3 — uyuşmazlığın giderilmesi usulü
• Yargıtay 9. HD, E. 2025/2024, K. 2025/2487, T. 10.03.2025
• İzmir BAM 15. HD, E. 2021/310, K. 2021/736, T. 22.04.2021
• İzmir BAM 9. HD, E. 2022/1708, K. 2024/758, T. 22.03.2024
• Yargıtay (Kapatılan) 22. HD, E. 2016/24594, K. 2019/22240, T. 03.12.2019

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi doğurmaz. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarında değerlendirilmelidir.

Yayın tarihi: 29.01.2026 · Son güncelleme: 26.08.2026

Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · 0534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr

Faydalı Olabilecek Diğer İçeriklerimiz

• Yıllık Ücretli İzin ve İzin Ücreti Alacağı: Haklarınız
• Yıllık İzin Kaç Gün? Kıdeme Göre Hesap Tablosu
• İşçinin Haklı Nedenle Derhal Feshi: Şartlar, Süreler ve Tazminat Hakları
• İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı ve Dava Şartı Arabuluculuk