Kadın Hakları: Kreş ve Emzirme Odası Hakkında Önemli Bilgiler

İş hayatında kadınların anne olma haklarının korunması ve çalışma yaşamından kopmamalarının sağlanması, İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle güvence altına alınmıştır. Bu güvencelerin en önemlilerinden biri de işyerlerinde kreş (çocuk bakım yurdu) ve emzirme (oda) açma zorunluluğudur. Özellikle belirli bir sayının üzerinde kadın işçi çalıştıran fabrikalar, çağrı merkezleri ve büyük işletmeler için bu bir tercih değil, yasal bir yükümlülüktür. İş Hukuku departmanımıza en çok sorulan kreş ve emzirme odası haklarına dair bilinmesi gerekenleri aşağıda detaylandırıyoruz.

1. Emzirme Odası Açma Zorunluluğu (100 – 150 Kadın İşçi)

Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarına Dair Yönetmelik uyarınca; yaşları ve medeni halleri ne olursa olsun, bir işyerinde 100 ile 150 arasında kadın çalışan bulunuyorsa, işveren emziren işçilerin çocuklarını emzirmeleri için işyerinden en çok 250 metre uzaklıkta bir emzirme odası kurmak zorundadır.

2. Kreş (Yurt) Açma Zorunluluğu (150’den Fazla Kadın İşçi)

Bir işyerinde yaş ve medeni duruma bakılmaksızın 150’den fazla kadın işçi çalışıyorsa, işveren 0-6 yaşındaki çocukların bırakılması ve bakılması, ayrıca emziren işçilerin çocuklarını emzirmeleri için bir yurt (kreş) açmak zorundadır. Yurt işyerine 250 metreden daha uzaksa, işveren işçiler için uygun bir ulaşım aracı sağlamakla yükümlüdür.

Önemli Detay: Kreş açma yükümlülüğünün belirlenmesinde, işverenin belediye veya mücavir alan sınırları içindeki tüm işyerlerindeki kadın çalışan sayısı toplamı dikkate alınır. Yani işveren çalışanları farklı şubelere bölerek bu yükümlülükten kaçamaz. Ayrıca, çocuğu annesi ölmüş veya velayeti babaya verilmiş olan erkek işçiler de kreş hesabına dahil edilir ve bu haktan yararlanır.

3. İşveren Kreş Açmazsa Ne Olur? (Dışarıdan Hizmet Alımı)

İşverenler kendi bünyelerinde bir kreş açmak yerine, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı veya diğer kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş özel kreşlerle anlaşıp (hizmet alımı yoluyla) bu yükümlülüklerini yerine getirebilirler. Bu durumda özel kreşin ücreti işveren tarafından karşılanır.

4. Kreş Hakkı Sağlanmazsa İşçinin Haklı Fesih Hakkı

Uygulamada birçok büyük işletme, yasal sayıya ulaşmasına rağmen maliyetten kaçmak için kreş açmamakta veya dışarıdan hizmet sunmamaktadır. Yargıtay kararları (örn. Yargıtay 9. HD ve 22. HD kararları) bu konuda işçiden yanadır. Kreş açma veya hizmet sağlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren, çalışma şartlarını ihlal etmiş sayılır. Bu durumda, küçük çocuğu olan bir kadın işçi, İş Kanunu m.24/II (Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve çalışma şartlarının uygulanmaması) kapsamında iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

Haklı fesih yapan kadın işçi, istifa etmiş gibi görünse bile kıdem tazminatını eksiksiz olarak talep etme hakkına sahiptir. Ancak ihbar süresi beklemek zorunda değildir ve ihbar tazminatı alamaz.

Sonuç

Kadınların çalışma hayatında aktif olarak kalabilmesi için kreş hakkı hayati bir öneme sahiptir. İşvereniniz 150’den fazla kadın çalışan istihdam ettiği halde kreş veya kreş yardımı sağlamıyorsa, noter kanalıyla ihtarname çekerek kıdem tazminatınızı talep edip işten ayrılma hakkınız bulunmaktadır. Bu tarz haklı fesih süreçlerinde şekil şartlarına uyulması çok önemli olduğundan, ayrılmadan önce mutlaka uzman bir İş Hukuku avukatından danışmanlık almanızı öneririz.

Büro İletişim:
Mevlana Mah. Issıkgöl Cad. No: 99 Kat: 1 Daire: 23 41400 Gebze/Kocaeli (Gebze Adliyesi Yanı)
Telefon: +90 534 545 23 32
E-Posta: av.serafettinkaya@gmail.com

İlginizi Çekebilecek Diğer Makalelerimiz

• Boşanma Sonrası Yoksulluk Nafakası Hangi Hallerde Kesilir?
• Türk Hukukunda Boşanma Hukuku Hakkında
• Boşanma Hukuku Rehberi: Haklarınız, Dava Süreci ve Güncel Düzenlemeler