Reddi Miras: 3 Aylık Süre, Şartları ve Sonuçları
Miras yalnızca malvarlığını değil, borçları da kapsar. Vefat eden yakınının ardında ödenmemiş krediler, icra dosyaları veya kefalet borçları bırakması hâlinde mirasçılar, bu borçlardan kişisel malvarlıklarıyla sorumlu olmamak için mirası reddedebilir. Ancak reddin sıkı bir süresi ve şekli vardır; kaçırıldığında sonuçları ağırdır. Bu yazıda reddi mirasın (mirasın reddi) şartlarını, üç aylık süreyi, hükmen reddi ve reddin sonuçlarını TMK m.605-618 çerçevesinde açıklıyoruz.
Kısa Cevap
Mirasçı, mirası ve onunla birlikte gelen borçları reddetmek isterse, mirasbırakanın ölümünü (veya mirasçı olduğunu) öğrendiği tarihten itibaren 3 ay içinde, son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine kayıtsız-şartsız bir ret beyanında bulunmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür ve kaçırılırsa miras kural olarak kabul edilmiş sayılır; önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi süreyi uzatabilir, ancak buna güvenmeden 3 ay içinde hareket etmek gerekir.
Reddi Miras Nedir?
Yasal veya atanmış mirasçının, mirasçılık sıfatını kabul etmediğini mahkemeye bildirmesidir. Ret beyanıyla mirasçı, terekenin aktifinden pay alamaz; buna karşılık borçlarından da sorumlu olmaz. Ret kayıtsız ve şartsız olmalıdır (TMK m.609).
Üç Aylık Süre Ne Zaman Başlar? (TMK m.606)
- Yasal mirasçılar için kural olarak miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihte başlar.
- Mirasçı olduğunu sonradan öğrenen (örneğin sonraki zümreden) kişiler için, mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihte başlar.
- Atanmış mirasçılar için vasiyetnamenin kendilerine resmen bildirildiği tarihte başlar.
Süre hak düşürücüdür. Önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi süreyi uzatabilir veya yeni süre tanıyabilir (TMK m.615); ancak buna güvenmeden üç ay içinde hareket etmek gerekir.
Ret Nasıl Yapılır?
- Miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yazılı veya sözlü beyanla başvurulur.
- Beyan kayıtsız-şartsız olmalıdır; mahkeme reddi özel kütüğe tescil eder ve talep hâlinde belge verir.
- Ret için diğer mirasçıların rızası gerekmez; her mirasçı kendi adına karar verir.
- Vesayet altındakiler ve küçükler adına ret, vesayet makamının izniyle mümkündür.
| Mirasçı | Sürenin başlangıcı |
|---|---|
| Yasal mirasçı | Miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarih |
| Mirasçı olduğunu sonradan öğrenen | Mirasçı olduğunu öğrendiği tarih (örneğin sonraki zümre) |
| Atanmış mirasçı | Vasiyetnamenin kendisine resmen bildirildiği tarih |
| Sürenin niteliği | Hak düşürücüdür. Önemli sebep varsa sulh hâkimi süreyi uzatabilir ya da yeni süre tanıyabilir (TMK m. 615) — buna güvenmeden üç ay içinde hareket edilmelidir |
| Nasıl yapılır | Miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yazılı ya da sözlü beyanla; beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır (m. 609). Mahkeme reddi özel kütüğe tescil eder |
| Rıza gerekir mi | Diğer mirasçıların rızası gerekmez; her mirasçı kendi adına karar verir. Küçükler ve vesayet altındakiler adına ret, vesayet makamının izniyle |
| Süre kaçırılırsa | Miras kayıtsız şartsız kazanılmış sayılır; tereke borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumluluk doğar |
Hükmen Ret: Borca Batık Tereke (TMK m.605/2)
Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır. Bu hâlde üç aylık süre şartı aranmaz; mirasçılar, aleyhlerine açılan takip veya davalarda terekenin borca batık olduğunu her zaman ileri sürebilir ya da tespit davası açabilir. Uygulamada bankalar ve alacaklılar mirasçılara takip başlattığında hükmen ret savunması büyük önem taşır. Ancak dikkat: mirasçı tereke mallarını sahiplenir, olağan yönetimi aşan işlemler yapar veya mal kaçırırsa bu korumayı kaybeder (TMK m.610).
Reddin Sonuçları
- Payın geçişi: Yasal mirasçılardan biri reddederse payı, miras açıldığı anda kendisi ölmüş gibi hesaplanarak diğer hak sahiplerine (öncelikle kendi altsoyuna) geçer (TMK m.611). Yani babanın reddettiği borçlu miras, ret yapılmazsa çocuklara intikal edebilir — aileler çoğu zaman tüm zümrenin sırayla ret yapması gerektiğini gözden kaçırır.
- En yakın mirasçıların tamamı reddederse tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m.612); artan olursa reddedenlere verilir.
- Sağ kalan eş: Altsoyun tamamı reddederse payları eşe geçer.
- Ret, mirasçının alacaklılarına zarar vermek amacıyla yapılmışsa, alacaklılar altı ay içinde reddin iptalini isteyebilir (TMK m.617).
| Gerçek (iradi) ret | Hükmen ret | |
|---|---|---|
| Şartı | Süresinde kayıtsız şartsız beyan | Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmiş olması (m. 605/2) |
| Süre | Üç ay | Süre şartı aranmaz; aleyhe açılan takip veya davada her zaman ileri sürülebilir ya da tespit davası açılabilir |
| Kaybedilmesi | Mirasçı tereke mallarını sahiplenir, olağan yönetimi aşan işlem yapar ya da mal kaçırırsa koruma kaybedilir (m. 610). Cenaze giderleri gibi zorunlu harcamalar istisnadır | |
| Payın geçişi | Reddeden mirasçının payı, miras açıldığı anda kendisi ölmüş gibi hesaplanarak diğer hak sahiplerine — öncelikle kendi altsoyuna — geçer (m. 611). Bu nedenle borçlu terekede tüm zümrenin sırayla ret yapması gerekir | |
| Tamamı reddederse | Tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; artan olursa reddedenlere verilir (m. 612). Altsoyun tamamı reddederse paylar sağ kalan eşe geçer | |
| Alacaklıların iptal hakkı | Ret, mirasçının alacaklılarına zarar vermek amacıyla yapılmışsa alacaklılar altı ay içinde iptalini isteyebilir (m. 617) | |
| Etkilenmeyen haklar | Ölüm aylığı, cenaze yardımı ve destekten yoksun kalma tazminatı mirasçılık sıfatından bağımsız kişisel haklardır; ret bunları ortadan kaldırmaz | |
Ret Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?
Mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır ve tereke borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu olur. Bu durumda yalnızca hükmen ret şartları (ölüm tarihinde açık borca batıklık) varsa kurtuluş mümkündür; aksi hâlde alacaklılarla yapılandırma-sulh yolları değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Reddi miras yapan çocuğun payı torunlara geçer mi?
Evet. Reddeden mirasçının payı kendi altsoyuna geçer; borçlu terekede torunlar adına da (veli sıfatıyla ve gerekiyorsa mahkeme izniyle) ret yapılmalıdır.
Ret yaptıktan sonra vazgeçilebilir mi?
Kural olarak hayır; tescil edilen ret geri alınamaz. Ancak tüm ilgililerin rızasıyla veya irade sakatlığı hâllerinde dava yoluyla sonuç değişebilir.
SGK ölüm aylığı ve destekten yoksun kalma hakları redden etkilenir mi?
Hayır. Ölüm aylığı, cenaze yardımı ve destekten yoksun kalma tazminatı mirasçılık sıfatından bağımsız, kişiye kendi hakkı olarak tanınır; ret bu hakları ortadan kaldırmaz.
Vefat edenin bankadaki parasını çekmek reddi engeller mi?
Tereke malını sahiplenme sayılan işlemler ret hakkını düşürebilir (TMK m.610). Ret düşünülüyorsa tereke üzerinde tasarruftan kaçınmak gerekir; cenaze giderleri gibi zorunlu harcamalar bunun istisnasıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; sürelerin kaçırılmaması için somut durumunuza ilişkin hukuki danışmanlık almanız önerilir.
Yararlanılan Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.605
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.606
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.609
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.610
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.611
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.612
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.615
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.617
Yayın tarihi: 24.07.2026 · Son güncelleme: 30.07.2026
Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · 0534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr