İkinci Defa Mükerrir İsen ne Olur?

Ceza Hukukunda “tekerrür” (mükerrirlik), daha önce işlediği bir suçtan dolayı kesinleşmiş hapis veya adli para cezasına mahkum edilen bir kişinin, kanunda öngörülen belirli süreler içerisinde yeniden suç işlemesi durumudur. Tekerrür hükümleri, kişinin suç işlemekteki ısrarcı tavrını cezalandırmayı ve toplum güvenliğini sağlamayı amaçlar. Ancak ceza infaz sistemimizde “İkinci Defa Mükerrir” olmak (yani mükerrirliğin mükerriri olmak), fail açısından son derece ağır sonuçlar doğurmaktadır. Büromuza sıkça sorulan “İkinci kez mükerrir olursam ne kadar yatarım?” sorusunun hukuki cevabını 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİHK) çerçevesinde inceliyoruz.

1. Birinci Tekerrür ve İnfaz Rejimi (TCK m. 58)

Öncelikle temel tekerrür kavramını anlamak gerekir. Daha önce işlenen bir suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra, yeni bir suç işlenirse fail “mükerrir” kabul edilir. Ancak bu durumun süre şartları vardır: Önceki ceza 5 yıldan fazla hapis ise cezanın infaz edildiği tarihten itibaren 5 yıl içinde; 5 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise infaz tarihinden itibaren 3 yıl içinde yeni suç işlenmelidir. (Ayrıca, önceki mahkumiyetin kasten işlenmiş bir suça ait olması kuraldır; taksirli suçlar kasten işlenen suçlara tekerrür teşkil etmez).

Kişi birinci defa mükerrir olduğunda, cezasının infazı “mükerrirlere özgü infaz rejimine” göre yapılır. Bunun fail açısından en temel iki olumsuz sonucu şudur:

• Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Oranının Yükselmesi: Normal şartlarda bir cezanın koşullu salıverilme oranı 1/2 (bazı suçlarda 2/3) iken, mükerrir olan mahkumlarda bu oran kural olarak daha yüksektir. Mükerrir kişi, cezasının daha büyük bir kısmını kapalı veya açık cezaevinde geçirmek zorundadır.
• Denetimli Serbestlik Süresi: Cezanın infazı tamamlandıktan sonra, mükerrir hakkında denetimli serbestlik tedbiri (imza atma, belirli yerlere gitmeme vb.) uygulanmasına karar verilir.

2. İkinci Defa Mükerrir Olmak Ne Demektir?

İkinci defa mükerrirlik (İkinci Tekerrür); kişinin birinci tekerrür şartlarını taşıyarak bir suç işlemesi ve bu suçun kesinleşmesi sonrasında (yani halihazırda mükerrir iken), tekerrür süreleri içerisinde üçüncü bir suç daha işlemesi anlamına gelir. Hukuk dilinde buna “mükerrirliğin mükerriri” denmektedir. Mahkeme, failin sabıka kaydını (adli sicil belgesini) incelediğinde önceki suçun zaten tekerrür koşullarında işlendiğini görürse, yeni verilecek cezada “ikinci defa mükerrir” şerhini düşer.

3. İkinci Defa Mükerrir Olmanın AĞIR Sonucu: Koşullu Salıverilme Yasağı

İnfaz hukukumuzdaki en katı kurallardan biri 5275 sayılı İnfaz Kanunu’nun 108/3. maddesinde düzenlenmiştir. Madde hükmü son derece açıktır: “İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda, hükümlü koşullu salıverilmeden yararlanamaz.”

Bu cümlenin anlamı şudur: İkinci kez mükerrir olan bir kişi, mahkemenin kendisine verdiği hapis cezasının tamamını (1/1 oranında) cezaevinde yatarak çekecektir. Normal infaz sisteminde var olan iyi hal indirimi, şartlı tahliye (koşullu salıverilme) ve açık cezaevine ayrılma sonrası denetimli serbestlikten faydalanma gibi hiçbir avantaj, ikinci defa mükerrirler için geçerli değildir. Örneğin mahkeme 3 yıl hapis cezası verdiyse, kişi tam 3 yıl (1095 gün) boyunca cezaevinde kalacaktır. Bu cezanın infazı kesintisiz olarak kapalı ceza infaz kurumunda gerçekleştirilir.

Yargıtay Uygulamaları ve İstisnai Durumlar

Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve ilgili Ceza Daireleri, ikinci tekerrür şerhinin karara yazılabilmesi için önceki mahkumiyet kararında failin “mükerrir” olduğunun mahkemece açıkça tespit ve ilan edilmiş olması gerektiğini belirtmektedir. Eğer önceki kararda hakimi tekerrür hükümlerini (TCK m.58) uygulamayı unutmuşsa veya uygulamamışsa, sadece adli sicil kaydına bakılarak kişi ikinci defa mükerrir sayılamaz.

Ayrıca, failin 18 yaşını doldurmadan (çocuk yaşta) işlediği suçlar tekerrüre esas alınamaz. Yine, yabancı ülke mahkemelerinden verilen mahkumiyetler (özel kanunlarda aksi belirtilmedikçe) Türk mahkemelerindeki tekerrür uygulamasına dahil edilmez.

Sonuç ve Uyarı

İkinci defa mükerrir olmak, kişinin özgürlük hakkını en uzun süre kısıtlayan ve hapis cezasının “tamamının” kapalı kurumda çekilmesine neden olan çok ağır bir hukuki yaptırımdır. Hakkınızda devam eden ceza davalarında adli sicil kaydınızın (sabıkanızın) uzman bir gözle incelenmesi, zamanaşımı veya tekerrür sürelerinin dolup dolmadığının mahkemeye doğru şekilde bildirilmesi yıllar sürecek hapis cezalarının önüne geçebilir. Sabıka kaydınızda tekerrüre esas olabilecek kayıtlar varsa, ceza davanızı mutlaka uzman bir ceza avukatı aracılığıyla takip etmeniz hayati önem taşır.

Büro İletişim:
Mevlana Mah. Issıkgöl Cad. No: 99 Kat: 1 Daire: 23 41400 Gebze/Kocaeli (Gebze Adliyesi Yanı)
Telefon: +90 534 545 23 32
E-Posta: av.serafettinkaya@gmail.com

Faydalı Olabilecek Diğer İçeriklerimiz

• Erkekler Boşanmada Yoksulluk Nafakası Alabilir mi?
• Anlaşmalı Boşanma Nasıl Yapılır? Şartları ve Süreç
• Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davası: Şartları, İspatı ve Hukuki Sonuçları