Noter Evrakı Mahkemeye Elektronik ve Ücretsiz Gidecek

Mahkeme, dosyanızdaki bir vekâletnamenin veya satış vaadi sözleşmesinin aslını istedi. Notere gittiniz, evrak çıkarıldı, ücret ödendi, posta ile gönderildi — ve dosya haftalarca bekledi. Üstelik aslın gönderilmesi hâlinde noterde o evrağın kaydı boşluğa düşüyordu. 12. Yargı Paketi, Noterlik Kanunu’nun 55. maddesini baştan yazarak bu süreci elektronik ortama taşıdı ve ücretsiz hâle getirdi. Bu yazıda yeni düzeni açıklıyoruz.

Kısa Cevap

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığının istediği noter evrakının onaylı örneği artık elektronik ortamda taranıp güvenli elektronik imzayla imzalanarak gönderiliyor ve bu işlemler için hiçbir ücret alınmıyor. 7589 sayılı Kanunun 2. maddesiyle tümüyle yeniden yazılan Noterlik Kanunu m. 55, ayrıca aslın istenmesi hâlinde noterin bir örnek çıkarıp aslın yerinde saklamasını öngörüyor — böylece noterlikteki kayıt boşluğa düşmüyor. Bu işlemler için yevmiye numarası verilmiyor ve posta ile yol masrafı dışında harç, vergi ve değerli kâğıt ücreti dâhil hiçbir ücret alınmıyor.

Kimler Noter Evrakını İnceleyebilir?

Maddenin birinci fıkrası inceleme yetkisini sayıyor:

Noterlik evrak ve defterleri mahkeme, sulh ceza hâkimliği ve Cumhuriyet başsavcılıklarınca veya resmî daireler tarafından yahut konusu da belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce incelenebilir.

Eski metne göre en belirgin ekleme sulh ceza hâkimliğidir. 2014’te kurulan bu hâkimlikler koruma tedbirlerine karar veren merci olarak soruşturma evresinde merkezî rol oynadığından, metne açıkça eklenmeleri uygulamadaki tereddütleri giderir.

“Konusu da belirtilmek suretiyle” kaydı, soruşturmaya yetkili kılınan kişiler bakımından bir sınırdır: inceleme yetkisi genel değil, belirtilen konuyla sınırlıdır.

Aslın İstenmesi: Örnek Noterde Kalıyor

İkinci fıkra, evrağın aslının istenmesi hâlini düzenliyor:

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı tarafından, noterlik evrakının aslının istenmesi hâlinde ilgili noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylar. Noter, onayladığı örneği aslının yerinde saklar ve evrakın aslını ilgili mercie gönderir.

Bu, arşiv bütünlüğünü koruyan bir düzenlemedir. Eski uygulamada aslın gönderilmesi, noterlik arşivinde o evrağa ilişkin bir boşluk doğuruyordu. Yeni kural, aslın yerine onaylı örneğin konulmasını zorunlu kılarak sonraki taleplerin karşılanmasını sağlar.

Aslın istenmesi yetkisi mahkeme, sulh ceza hâkimliği ve Cumhuriyet başsavcılığına tanınmıştır; resmî daireler bu fıkrada sayılmamıştır.

Onaylı Örnek: Elektronik Ortamda Gönderim

Üçüncü fıkra, uygulamada en sık karşılaşılan hâli — onaylı örnek istenmesini — düzenliyor:

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet başsavcılığı veya soruşturmaya yetkili kılınan resmî daire tarafından noterlik evrakının onaylı bir örneğinin istendiği durumlarda, noter istenilen evrakın aslını elektronik ortamda taramak ve güvenli elektronik imzayla imzalamak suretiyle oluşturduğu onaylı örneği ilgili mercie elektronik ortamda gönderir. Elektronik ortamda gönderme imkânı bulunmayan durumlarda evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği ilgili mercie gönderir.

Kural artık elektronik gönderimdir; fiziki gönderim istisnadır ve yalnızca elektronik imkânın bulunmadığı hâllerde başvurulur.

Güvenli elektronik imza tercihi tesadüf değildir: 6100 sayılı Kanunun 205. maddesi uyarınca güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı ispat gücüne sahiptir. Aynı pakette e-duruşmada ıslak imza zorunluluğunun kaldırılması da bu yönelimin bir parçasıdır.

Ücret Yok, Yevmiye Numarası Yok

Dördüncü fıkra iki kural getiriyor:

Bu madde uyarınca yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmez. Posta masrafı ve 112 nci madde uyarınca düzenlenen tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere harç, vergi, değerli kâğıt ücreti dâhil herhangi bir ücret alınmaz.

Bunun anlamı şudur:

Yevmiye numarası verilmemesi teknik ama önemlidir: noterlik işlemleri yevmiye defterine kaydedilir ve numara alır; bu madde kapsamındaki işlemler ise bir noterlik işlemi değil, adli mercilere yardım niteliğinde görüldüğünden kayıt dışında tutulmuştur.

Elektronik gönderimde posta masrafı da doğmayacağından, işlem uygulamada tamamen masrafsız hâle gelir.

Pratikte Ne Değişecek?

Dosyaya delil temini hızlanır. Mahkemenin müzekkeresine cevap elektronik ortamda geleceğinden, posta ve tebligat süreleri devreden çıkar. Bu, duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı geçemeyeceği kuralıyla birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanır: müzekkere cevabı beklemek, uzun tevzinin en sık gerekçelerindendir.

Masraf yükü ortadan kalkar. Vekâletname, satış vaadi sözleşmesi, düzenleme şeklinde senet, ihtarname gibi belgelerin dosyaya kazandırılması için ücret ödenmesi gereği sona erer.

Talebin doğru mercie ve doğru biçimde yapılması önem kazanır. Aslın istenmesi ile onaylı örnek istenmesi farklı fıkralara tabidir; müzekkerede hangisinin istendiğinin açıkça belirtilmesi gerekir.

Uygulamada Ne Yapmalı?

Müzekkerede ne istediğinizi netleştirin. Aslın gönderilmesi ihtiyacı yoksa “onaylı örneğinin elektronik ortamda gönderilmesi” talebi, işlemin en hızlı yoludur.

Ücret talep edilirse maddeye dayanın. Posta ve yol masrafı dışında ücret alınamayacağı kanun hükmüdür.

Aslın gönderildiği hâllerde iadeyi takip edin. Aslın yerinde onaylı örnek saklanacak olsa da, aslın dosyada kalması ve iade edilmemesi ayrı bir sorundur; delil olarak saklanması gerekmiyorsa iadesi talep edilebilir.

Elektronik gönderimin yapılıp yapılmadığını UYAP üzerinden kontrol edin. Cevabın fiziki olarak beklenmesi gereksiz gecikmeye yol açabilir.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Ne Diyor?

Yeniden yazılan m. 55 hükmü 2026 tarihli olduğundan, doğrudan bu metne ilişkin içtihat henüz oluşmamıştır. Düzenlemenin dayandığı anayasal çerçeve bakımından:

• AYM, E.2024/98, K.2025/149, T. 10.07.2025: Anayasa’nın 141. maddesi uyarınca yargılama sisteminin, mahkemelerin davaları makul bir süre içinde karara bağlama yükümlülüğünü yerine getirebilecek biçimde düzenlenmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.
• AYM, E.2024/189, K.2025/83, T. 27.03.2025: Anayasa’nın 141. maddesi uyarınca davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasının yargının görevi olduğu, devletin yargılamaların gereksiz yere uzamasını engelleyecek etkin çareler oluşturmak zorunda bulunduğu belirtilmiştir.

Noterlik işlemlerinin ispat gücü bakımından, noterlerce düzenleme biçiminde yapılan işlemlerin resmî belge niteliği ve HMK m. 204 çerçevesindeki ispat kuvveti değişmemiştir.

Sık Sorulan Sorular

Mahkeme noterden belge istedi; ücret ödemem gerekir mi?
Hayır. Posta masrafı ve tarifeyle belirlenen yol masrafı dışında harç, vergi ve değerli kâğıt ücreti dâhil hiçbir ücret alınmaz. Elektronik gönderimde posta masrafı da doğmaz.

Belgenin aslı mahkemeye giderse noterdeki kayıt ne olur?
Noter, aslın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylar ve bu onaylı örneği aslın yerinde saklar. Böylece arşivde boşluk oluşmaz.

Ben avukat olarak notere gidip evrak isteyebilir miyim?
Madde, inceleme ve talep yetkisini mahkeme, sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet başsavcılıkları, resmî daireler ve soruşturmaya yetkili kılınan kimseler bakımından düzenler. Taraf vekili olarak belge temini, ilgili mahkemeden müzekkere yazılmasını talep etmek suretiyle sağlanır.

Elektronik gönderim her zaman mümkün mü?
Kural elektronik gönderimdir. Elektronik ortamda gönderme imkânı bulunmayan durumlarda noter, aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği fiziki olarak gönderir.

Bu düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?
7589 sayılı Kanunun 2. maddesi 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir.

Ceza soruşturmasında da aynı usul geçerli mi?
Evet. Madde, mahkemenin yanında sulh ceza hâkimliği ve Cumhuriyet başsavcılıklarını da açıkça saymaktadır. Soruşturma aşamasında savcılığın istediği noter evrakının onaylı örneği de elektronik ortamda ve ücretsiz gönderilir; aslın istenmesi hâlinde ise onaylı örnek noterde aslın yerinde saklanır.

Yabancı dildeki bir noter belgesi de bu kapsamda mı?
Madde, noterlik evrak ve defterlerini konu alır; belgenin dili bakımından bir ayrım yapmaz. Ancak yabancı dildeki belgenin dosyada değerlendirilebilmesi için HMK m. 223 uyarınca tercümesinin sunulması gerekir; tercüme masrafı bu ücret muafiyeti kapsamında değildir.

Hangi Belgelerde Sık Kullanılır?

Uygulamada m. 55 kapsamında en çok istenen noterlik belgeleri şunlardır:

• Vekâletname ve azilname — temsil yetkisinin varlığı ve kapsamı tartışmalı olduğunda,
• Düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi — tapu iptali ve tescil davalarında,
• İhtarname — temerrüdün ve tarihinin ispatı bakımından; özellikle icra takibine itiraz ve alacak davalarında,
• Düzenleme şeklinde senet ve muvafakatname — aile ve miras uyuşmazlıklarında,
• Araç satış sözleşmeleri — kazadan doğan sorumluluğun kime ait olduğunun tespitinde.

Bu belgelerin ortak yanı, resmî belge niteliği taşımaları ve HMK m. 204 uyarınca güçlü bir ispat kuvvetine sahip olmalarıdır. Aslın veya onaylı örneğin dosyaya kazandırılması, çoğu zaman uyuşmazlığın esasını doğrudan etkiler.

Yeni düzenlemeyle bu belgelerin temini hem ücretsiz hem de elektronik hâle geldiğinden, delil listesinde bunlara yer verilmesinin maliyeti ortadan kalkmıştır.

Noter cevabı gelmezse ne yapabilirim?
Mahkemeden müzekkerenin tekidini talep edebilirsiniz. Belge, uyuşmazlığın esasını etkileyecek nitelikteyse bu talebin tutanağa geçirilmesi, sonraki aşamalarda eksik incelemenin ortaya konması bakımından önem taşır.

Aslın mahkemeye gönderilmesini ben talep edebilir miyim?
Talep, mahkemeye yöneltilir; aslın istenmesi yetkisi m. 55/2 uyarınca mahkeme, sulh ceza hâkimliği ve Cumhuriyet başsavcılığına aittir. Aslın gönderilmesinin gerekçesi (imza incelemesi, sahtelik iddiası gibi) dilekçede açıkça belirtilmelidir.

Sonuç

Noterlik Kanunu m. 55’in yeniden yazılması, tek başına büyük bir hukuki dönüşüm değil; ancak günlük uygulamada dosyaya delil kazandırma sürecini hem hızlandıran hem masrafsız hâle getiren somut bir iyileştirmedir. Aslın yerine onaylı örnek konulması kuralı ise noterlik arşivinin bütünlüğünü koruyan, gözden kaçabilecek ama önemli bir ayrıntıdır.

Delil temini bekleyen bir dosyanız varsa bugün atılabilecek en kritik adım, müzekkerede aslın mı yoksa onaylı örneğin mi istendiğini netleştirmek ve elektronik gönderim talebini açıkça belirtmektir. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarında değerlendirilmelidir.

Dayanak Mevzuat ve Kararlar

• 1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 55 — noterlik evrak ve defterlerinin incelenmesi
• 1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 112 — noterlik ücret tarifesi
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 204 — resmî belgelerin ispat gücü
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 205 — güvenli elektronik imzanın ispat gücü
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 161, 332 — bilgi ve belge isteme
• 7589 sayılı Kanun m. 2 (RG 31.07.2026, S. 33326)
• AYM, E.2024/98, K.2025/149, T. 10.07.2025
• AYM, E.2024/189, K.2025/83, T. 27.03.2025

Hukuki Bilgilendirme

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi doğurmaz. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarında değerlendirilmelidir. Belge teminine ilişkin usul, talebin türüne ve mercie göre değiştiğinden, değerlendirmenin dosya üzerinden yapılması gerekir.

Yararlanılan Mevzuat ve İçtihat

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.141
• 1512 sayılı Kanun m.55
• 1512 sayılı Kanun m.112
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.161
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.204
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.205
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.223
• 7589 sayılı Kanun m.2

Yayın tarihi: 31.07.2026 · Son güncelleme: 31.07.2026
Hazırlayan: Av. Şerafettin Kaya · Gebze / Kocaeli · +90 534 545 23 32 · www.serafettinkaya.av.tr