Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı): Şartları ve Hesaplanması

ByAv. Şerafettin Kaya

⚡ Kısa Özet — vaktiniz azsa

  • Taşınmazı haklı bir sebep olmaksızın kullanan kötü niyetli kişiden istenen tazminattır.
  • Geriye dönük olarak en fazla 5 yıllık dönem için talep edilebilir.
  • Mirasçılar/paydaşlar arasında kural olarak intifadan men (kullanımdan yararlanmanın engellendiğinin ihtar edilmesi) şartı aranır; kira geliri gibi doğal semere getiren taşınmazlarda istisnalar vardır.
  • Tutar genellikle emsal kira bedeli esas alınarak bilirkişice hesaplanır.
  • Görevli mahkeme asliye hukuk; kamu taşınmazlarında idari süreç farklıdır.

Ecrimisil Nedir, Kimden İstenir?

Bir taşınmazı sahibinin rızası ve hukuki bir dayanak olmadan kullanan kişi, malikin bu yüzden yoksun kaldığı yararı ödemekle yükümlüdür. Uygulamada en sık; mirasçılardan birinin ortak taşınmazı tek başına kullanması, süresi bittiği hâlde taşınmazı boşaltmayan eski kiracı-işgalci ve komşu parsele taşan kullanım hâllerinde gündeme gelir. Talep, işgalcinin kötü niyetli zilyet olmasına dayanır.

Paydaşlar Arasında: İntifadan Men Şartı

Paylı mülkiyette her paydaşın taşınmazı kullanma hakkı bulunduğundan, bir paydaşın diğerinden ecrimisil isteyebilmesi için kural olarak önceden intifadan men koşulunun gerçekleşmesi; yani kullanma isteğinin karşı tarafa iletilip engellenmiş olması aranır. Bu, çoğunlukla noter ihtarıyla ispatlanır ve ecrimisil ihtar tarihinden sonrası için işler. Yerleşik uygulamada bazı hâller bu şartın istisnasıdır: taşınmazın kira gibi doğal ürün/gelir getirmesi, işgalcinin tüm taşınmazda hak iddia etmesi, ecrimisil istenen yerin (bağ, bahçe, işyeri gibi) niteliği ve önceden açılmış davalar.

Ecrimisil Nasıl Hesaplanır?

  • Temel ölçüt: aynı yer ve nitelikteki taşınmazın emsal kira getirisi; keşif ve bilirkişi raporuyla belirlenir.
  • Dönemsel hesaplanır; her yıl için ayrı tutar ve bu tutarlara dönem sonlarından itibaren faiz yürütülür.
  • Tarım arazilerinde net gelir yöntemi (ürün geliri – masraf) uygulanabilir.
  • En çok 5 yıl geriye gidilir; daha eski dönemler istenemez.

Dava Süreci ve Kamu Taşınmazları

Özel mülkiyette dava, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır; öncesinde ihtar gönderilmesi hem intifadan men şartını sağlar hem sulh kapısı açar. Dava, el atmanın önlenmesi (müdahalenin men-i) talebiyle birlikte açılabilir. Hazine ve kamu taşınmazlarında ise süreç idaridir: milli emlak birimi ecrimisil ihbarnamesi düzenler; 30 gün içinde itiraz ve gerekirse idare mahkemesinde iptal davası yolu izlenir, peşin ödemede indirim uygulanır.

Sık Sorulan Sorular

Kiracı çıkmıyor; ecrimisil isteyebilir miyim?

Sözleşme sona erdiği hâlde taşınmazı tahliye etmeyen kiracıdan, işgal ettiği dönem için kira bedelinden az olmamak üzere tazminat istenebilir; tahliye davasıyla birlikte yürütülür.

Kardeşim babadan kalan evde oturuyor; kira isteyebilir miyim?

Önce noterden kullanım talebinizi ve engellenmenizi ortaya koyan ihtar çekin (intifadan men). İhtardan sonrası için payınız oranında ecrimisil isteyebilirsiniz.

Ecrimisil ile kira alacağı aynı şey mi?

Hayır. Kira, geçerli sözleşmeye dayanır; ecrimisil sözleşmesiz-haksız kullanımın karşılığıdır ve tazminat niteliğindedir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki danışmanlık almanız önerilir.

İlgili hesaplama araçları: Hukuki Hesaplama Araçları

Bu konuda hukuki değerlendirme ihtiyacınız varsa iletişim bilgilerine Randevu ve Danışma sayfasından ulaşabilirsiniz.

Benzer Makaleler