Yargı Paketi olarak bilinen 7550 sayılı Kanun hakkında
Adalet sistemimizde önemli bir dönüm noktası olan ve kamuoyunda 10. Yargı Paketi olarak bilinen 7550 sayılı Kanun, 4 Haziran 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. serafettinkaya.av.tr adresinde paylaştığımız bu yazımızda, toplumda “cezasızlık” algısına yol açan sorunları gidermek amacıyla 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da (CGTİHK) yapılan ve denetimli serbestlik müessesesini temelden değiştiren düzenlemeleri anlaşılır bir dille, kanun maddelerine atıf yaparak ele alacağız.
İşte 10. Yargı Paketi ile denetimli serbestlik sisteminde hayatımıza giren temel değişiklikler:
1. “Gir-Çık” Uygulamasına Son Veren 1/10 Kuralı 10. Yargı Paketi ile birlikte, kısa süreli hapis cezası alanların cezaevine girip sadece birkaç gün kalarak tahliye olduğu, halk arasında “gir-çık yapmak” olarak bilinen uygulamaya son verilmiştir. 5275 sayılı İnfaz Kanunu’nun 105/A maddesinde yapılan değişiklikle, iyi halli bir hükümlünün denetimli serbestlik tedbirinden yararlanabilmesi için yeni bir oran getirilmiştir. Artık hükümlüler, aldıkları ceza miktarına bakılmaksızın, koşullu salıverilme (şartlı tahliye) tarihine kadar cezaevinde geçirmeleri gereken sürenin en az onda birini (1/10) ceza infaz kurumunda geçirmiş olmak zorundadır.
2. Asgari 5 Gün Cezaevinde Kalma Zorunluluğu Kanun koyucu, 1/10 kuralını getirirken aynı zamanda alt bir sınır da belirlemiştir. 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinin 1. fıkrasına eklenen cümleye göre; hükümlünün denetimli serbestlik infaz usulünden yararlanabilmesi için ceza infaz kurumunda geçireceği süre hiçbir koşulda 5 günden az olamayacaktır. Bu sayede, çok kısa süreli cezalarda dahi hükümlünün cezaevi ortamını tecrübe etmesi ve cezanın ciddiyetinin vurgulanması amaçlanmıştır.
3. Yeni Kuralın Geçmiş Suçlara Uygulanmaması (Geçici Madde 11) Vatandaşlarımız açısından en kritik noktalardan biri de bu değişikliklerin hangi suçları kapsadığıdır. 5275 sayılı İnfaz Kanunu’na eklenen Geçici 11. Madde ile, denetimli serbestliğe ayrılmak için getirilen 1/10 oranında ve en az 5 gün cezaevinde kalma şartının, kanunun yürürlüğe girdiği 4 Haziran 2025 tarihinden önce işlenen suçlar bakımından uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Yani bu ağırlaştırıcı yatar şartı, sadece yasanın yürürlüğe girmesinden sonra işlenen suçları kapsayacaktır.
4. İkinci Kez Mükerrirlere Denetimli Serbestlik Hakkı Önceki yasal düzenlemelerimizde, hakkında ikinci defa tekerrür (mükerrer) hükümleri uygulanan kişiler, aldıkları cezanın tamamını (4/4 oranında) kapalı cezaevinde infaz etmekte ve koşullu salıverilme ya da denetimli serbestlik haklarından kesinlikle yararlanamamaktaydı. Ancak 10. Yargı Paketi ile 5275 sayılı Kanun’un 108. maddesinde yapılan değişiklikle, bu katı yasak esnetilmiştir. Süreli hapis cezası alan ikinci kez mükerrir hükümlüler, cezalarının dörtte üçünü (3/4) ceza infaz kurumunda iyi halli olarak geçirmeleri şartıyla koşullu salıverilmeden yararlanabileceklerdir. Bu durum, ikinci kez mükerrir olanların da artık açık cezaevine ayrılabilmesine ve akabinde denetimli serbestlik hükümlerinden faydalanabilmesine imkan tanımıştır.
5. Özel İnfaz Usullerinde Denetimli Serbestlik İmkanı İnfaz Kanunu’nun 110. maddesinde düzenlenen “Özel İnfaz Usulleri” (hafta sonu infazı, gece infazı veya hastalık, yaşlılık vb. nedenlerle konutta infaz) kapsamında cezasını çeken hükümlüler için de önemli bir hak getirilmiştir. Değiştirilen kanunun 110. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, cezanın özel infaz usulüne göre çektirilmesine karar verilen kişiler hakkında da artık denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına devam edilmesi imkanı sağlanmıştır.
Hukuk sistemimizde yapılan bu son değişiklikler, bir yandan kısa süreli suçlarda “gir-çık” algısını yıkarak cezanın caydırıcılığını sağlamayı hedeflerken; diğer yandan mükerrir suçluları ve özel durumu olan hükümlüleri topluma kazandırmayı amaçlayan onarıcı adımlar atmıştır. İnfaz hesaplamaları son derece teknik bir konu olduğundan, olası hak kayıplarının önüne geçmek adına alanında uzman bir ceza avukatından hukuki danışmanlık almanızı önemle tavsiye ederim.
Saygılarımla,
Avukat Şerafettin Kaya serafettinkaya.av.tr
